| نام رشته | رشته های مورد پزیرش | مواد امتحانی وضرایب درس | |
| فارماکولوژیph.d | دکتری عمومی دامپزشکی وکارشناسی ارشد سایر ودکتری عمومی سایررشته ها ی گروه پزشکی | فارماکولوژی50%.سم شناسی10%.فیزیولوژی15%.بیوشیمی10%.زبان تخصصی15%. | |
| پاتالوژی دامپزشکی | دکتری عمومی دامپزشکی dwm | آسیب شناسی عمومی واختصاصی.اصول کالب گشایی ونمونه برداری بافت شناشی 70%.زبان تخصصی15%.واحد های پاتوبیولوژی(باکتری شناسی*ویروس شناسی*ایمنی شناسی*انگل شناسی*قارچ شناسی)15% | |
| انگل شناسی | دکتری عمومی دامپزشکی(DWM) | انگل شناسی کرم های گرد وبیماری ها 20%.انگل شناسی کرمهای پهن وبیماری20%.انگل شناسی بند پایان و بیماری ها 20%.زبان تخصصی 20% | |
| بیماری ها ی داخلی دام کوچک | دکتری عمومی دامپزشکی(DWM) | زبان تخصصی 20%. بیماری ها یعفونی دام کوچک وبیماری های پوست دام کوچک بیماری ها ی دستگاه ادراری تناسلی دام کوچک وبیماری های گوش دام کوچکو بیماری ها ی چشم دام کوچک و بیماری ها ی قلب و عروق دام کوچک و بیماری ها ی دستکاه گوارش دامک کوچک وبیماری ها ی مغز و اعصاب دام کوچک وبیماری تنفس دام کوچک وبیماری ها ی حیوانات وحشی و رادیولوژی تکنیک ها ی تشخیصی و کلینیکال پاتولوژی 80%. | |
| قارچ شناسیph.d | دکتری عمومی دامپزشکی (DWM)ودکتری عمومی سایر رشته های پزشکی وکارشناسی ار شد قارچشناسی پزشکی وایمو نولوژیو میکروبیولوژی | قارچ شناسی 60%.ایمنی شناسی5%. ویروس شناسی5%. باکتری شناسی5% بیولوژی مولکولی5%. زبان تخصصی20% | |
| بهداشت و بیماری های آبزیان | دکتریعمومی دامپزشکی (DWM) | بیماری ها ی ماهی وتکثیر پرورش ماهیان | |
| بیماریهای داخلی دام کوچک | دکتری عمومی دامپزشکی(DWM) | بیماری ها ی درونی دام های بزرگشامل :گوارش واصول معاینه ی دام و تنفس واعصاب وپوست وغددو چشم گوش ودستگاه ادراری و بیماری ها ی متا بولیکو مسمومیت 80%.زبان تخصصی 20% | |
| بهداشت مواد غذایی | دکتری عمومی دامپزشکی DWM | بهداشت وبازرسی گوشت وصنایع مواد غذایی با منشا دامی و بهداشت وصنایع شیر وکنترل کیفی مواد غذایی و میکروب شناسی مواد غذایی وشیمی مواد غذایی و بیماری ها ی مشترک و اپیدمیو لوژی آمار80%.زبان تخصصی 20% | |
| میکروبیو لوژی | دکتری عمومی دامپزشکی (DWM) | باکتری شناسی عمومی و باکتری شناسی اختصاصی و ویروس شناسی و ایمونو لوژی وقارچ شناسی70% . دروس وابسته شامل:بیوشیمی2%اصول همه گیر شناسی3%آمار حیاتی2%تک یاخته شناسی2%بیوشیمی در مانگاهی 2%هما تو لوژی در مانگاهی 2% آسیب شناسی2% زبان تخصصی15% | |
| علوم تشریحی | دکتری عمومی دامپزشکی (DWM) | آناتومی 45%.بافت شناسی35% . جنین شناسی10% زبان تخصصی 10% | |
| بیماری ها ی طیور | دکتری عمومی دامپزشکی (DWM) | دروس اصلی شامل :بیماری ها ی عفونی وغیر عفونی تغذیه ای .طیور70%. دروس وابسته شامل:اصول تغذیه و تغذیه اختصاصی طیور3%. بیوشیمی وهما تو لو ژی در مانگا هی 3% آناتومی وفیزیولوژی طیور3%.بهداشت ومدیریت پرورش طیور 3%.ایمونوپاتولوژی طیور3%. زبان تخصصی15% | |
| بیو تکنو لوژی دامپزشکی | دکتری عمومی دامپزشکی dwmودکتری عمومی سایر گرو ه های پزشکی و کارشناسی ارشدژنتیک باکتریولوژی ویروس شناسی و ایمنی شناسی قارچ شناسی و زیست شناسی | باکتری شناسی 16%.ویروس شناسی16% ایمنی شناسی 16% بیوشیمی 12% قارچ شناسی5% ژنتیک15% زیست شناسی5% زبان تخصصی 15% | |
| جراحی دامپزشکی | دکتری عمومی دامپزشکی (DWM) | اصول جراحی و هوشبری و رادیولوژی و جراحی عمومی دام های بزرگ و کوچک بیماری ها ی اندام ها یحرکتی و زبان تخصصی | |
| کلینیکال پاتولوژی دامپزشکی | دکتری عمومی دامپزشکی( DWM) | هما تو لو ژی 22% بیوشی می بالینی 23%باکتری شناسی10% انگل شناسی10% ایمنی شناسی5% ویروس شناسی6%پاتولوژی5% قارچ شناسی4% زبان تخصصی ۱۵٪ |
دانشجویان دامپزشکی دانشگاه آزاد سنندج
دکترای حرفه ای ورودی مهر88
حکیم مهر - بخشی از سلسله سخنرانیهای دکتر فرهاد طاهریان (مدیرکل سابق برنامه و بودجه و سرپرست سابق ناظرین بهداشتی سازمان دامپزشکی در برزیل) در سمینارهای "گوشت حلال ، زندگی پاک"
دکتر فرهاد طاهریان
انسان به عنوان اشرف مخلوقات در تمام ادیان آسمانی از کرامت خاصی برخوردار است و حقوق و تکالیف زیادی دارد. در بستر تاریخ تا به امروز جوامع مختلف به تدوین قوانینی در جنبه های مختلف حقوق انسانی پرداخته اند و با اعتقاد به ارزش و شایستگی های انسانی ، حقوق بشر را که پایه اصلی نظام اجتماعی است بنا نهاده اند. در عصر علم و تکنولوژی و صنعتی شدن جهان سیطره انسانی بر تمامی مخلوقات و با تفکر تولید هرچه بیشتر و بهره برداری کامل از محیط پیرامون خود در طی سالها موجب گردید تا انسانها به حد مجاز تصرف و تسلط خود بر حیوانات واقف نبوده و با وجود پیشینههای تاریخی و مذهبی توجه چندانی به این مسئله ننمایند.
دخالت انسان در طبیعت و تغییر در شبکه و زنجیره های غذایی و ساختار مولکولی موجودات زنده این پرسش را در مقابل تمام بشریت قرار داده است که ” آیا سایر موجودات زنده از هیچ حقی در مقابل این تغییرات برخوردار نیستند و همه چیز در طبیعت باید در خدمت انسان ها باشد ؟”
"از فرمایشات رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) در بیان حقوق حیوانات : هیچ جنبدهای نیست از پرنده و غیر آن، مگر اینکه در روز قیامت از قاتلش بازخواست میکند اگر به ناحق کشته شود"
بر این اساس امروزه لزوم پاسخگویی سازمانهای بینالمللی متولی بهداشت انسان و دام و کشورهای مختلف به مسائلی همچون غذا، امنیت و ایمنی غذایی، سلامت و تجارت جهانی و نیز اهمیت یافتن موضوعاتی مانند روابط در حال تغییر بین انسان ودام، اولویتهای پیشگیری نسبت به درمان و بحرانهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از عدم توجه به بیماری های نوپدید و بازپدید، الزامات اخلاقی در مواجهه با حیوانات را تحت نام حقوق و رفاه حیوانی (animal welfare ) توصیه نموده است.
نکته قابل توجه این است که آنچه را که در دنیای امروز تحت عناوین مختلفی مانند رفاه حیوانات، اخلاق دامپزشکی، حقوق و حمایت از حیوانات و غیره مطرح می شود، اسلام در 1400 سال پیش دقیقتر و لطیفتر و با ضمانتهای اجرایی دنیوی و اخروی بیان نموده است. در این رابطه برخی نتایج قابل انتظار از این نوشتار را که با بهرهگیری از آیات قرآن کریم ، احادیث و روایات و سخنان بزرگان و نیز توصیه های سازمان های بینالمللی در زمینه مسئولیتها و وظایف انسان در قبال حقوق حیوانی نگاشته شده میتوان بدین شرح خلاصه نمود:
1- همه مخلوقات خداوند و از جمله حیوانات از حقوقی برخوردارند.
2- دین اسلام قوانین و دستورهای جامعی در زمینه حقوق حیوانات بیان داشته که در نوع خود بی سابقه است.
3- در ایران باستان و فرهنگ سایر اقوام و ملل نوعی مقررات غیر الزامی و بیشتر اخلاقی در زمینه ترحم و خوشرفتاری با حیوانات وجود داشته است.
4- بهداشت مواد غذایی و رعایت حقوق حیوانی لازم و ملزوم یکدیگر و ضرورتی انکارناپذیر از دیدگاه سازمان جهانی بهداشت دام (OIE) میباشد.
فایل پاورپوینت سخنرانی دکتر طاهریان را با کلیک از اینجا میتوانید دریافت و مشاهده نمایید.
حکیم مهر - در آستانه چهاردهم مهر ماه (روز دامپزشکی) با حضور خبرنگاران چند نشریه و سایت خبری در زمینه کشاورزی، مرغداری و غیره نشستی خبری در محل دفتر رئیس سازمان دامپزشکی کشور برگزار شد و در آن نشست دکتر مشکوة معاون تشخیص و درمان این سازمان هم حضور داشت.
وی در آن نشست در پاسخ به سؤال خبرنگار پایگاه خبری صنعت مرغداری که پرسیده بود چرا دامپزشکی در صدا و سیما و رسانهها به خوبی دیده نمی شود گفت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از روز جهانی بهداشت استفاده کرد و هفته سلامت را در کشور بنیان نهاد و هر روز این هفته را به نامی معرفی کرد.
دکتر محسن مشکوة افزود : در همان زمان ما به وزارت بهداشت رفتیم و به دکتر زارع مدیرکل وقت روابط عمومی آن وزارتخانه گفتیم وقتی بیش از 60 درصد بیماریها زئونوز است و دامپزشکی در کنترل آن نقش دارد یک روز از این هفته را به نام دامپزشکی معرفی کنید اما ایشان به ما گفت که به دنبال نامگذاری عناوینی هستیم که برای رسانهها جاذبه داشته باشد و دامپزشکی این جاذبه را ندارد!

معاون سازمان دامپزشکی در ادامه گفت : خدا را شاهد میگیرم که دکتر زارع زیربار نرفت و گفت حالا برای اینکه ما به شما لطف بکنیم در روز سلامت و رسانهها اقدامات خود را در قالب این روز عرضه کنید و انجام دهید!
وی افزود : مدیرکل وقت روابط عمومی وزارت بهداشت گفت برای اینکه به شما کم توجهی نکرده باشیم یک نفر را معرفی کنید تا در مراسم تقدیر از دستاندرکاران سلامت از وی هم تقدیر کنیم.
دکتر مشکوة در ادامه گفت : ضمن آنکه ما هم ممکن است قصور داشته باشیم اما اینکه دامپزشکی در جایگاه خود برای مردم شناخته شده نیست هم به عدم همکاری رسانهها با ما برمیگردد و هم اینکه شاید دامپزشکی برای رسانهها جاذبه نداشته است ، شاید هم ما در استفاده از ظرفیت رسانهها ضعیف بودهایم.
وی افزود : اگر میخواهیم دامپزشکی را معرفی کنیم باید کار رسانهای کنیم و برای این بخش هم هزینه نماییم و آقای دکتر دستور هم اگر میخواهند خدمت ماندگاری انجام دهند باید برای این بخش هزینه کنند.
معاون تشخیص و درمان سازمان دامپزشکی درباره مقایسه جایگاه پزشکان و دامپزشکان هم گفت : وقتی رشته دامپزشکی قبلاً با پزشکی همگروه بوده طبیعی است که این مقایسه انجام میشود ضمن آنکه دوستان ما هم باید خودشان را با کشورهای پیشرفته از نظر دامپزشکی نظیر اتحادیه اروپا، آمریکا، استرالیا و نیوزیلند و نه افغانستان مقایسه کنند و ببنند آنجا چه جایگاهی برای دامپزشکان قائلند و در ایران جایگاه دامپزشکان کجاست؟!
دکتر محسن مشکوة در ادامه این نشست درباره الحاق سازمان دامپزشکی به وزارت بهداشت هم گفت : دکتر دستور (رئیس سازمان دامپزشکی) نتوانست بگوید که مشکل چیست ولی من میگویم!
وی افزود : به دلیل نگرشی که در مجموعه وزارت جهاد کشاورزی هست جایگاهی که باید برای دامپزشکی قائل باشند نیستند!
دکتر مشکوة همچنین گفت : به همین علت برخی از دامپزشکان به درست یا نادرست تصور میکنند اگر به وزارت بهداشت ملحق شوند به دلیل شناختی که وزارت بهداشت از رشته دامپزشکی دارد شاید جایگاه بهتری پیدا کنند.
وی افزود : به این دلیل که دامپزشکی در وزارت جهاد کشاورزی جایگاه مناسبی ندارد و همیشه تحت فشار هستیم که سازمان ما را کوچک کنند و از سویی هم اعتبارات لازم برای ارائه خدمات در اختیار نداریم برای برخی همکاران این تصور پیش میآید که اگر به وزارت بهداشت ملحق شویم این مشکلات و فشارها کمتر میشود.
معاون تشخیص و درمان سازمان دامپزشکی در ادامه گفت : در خیلی از کشورهای دنیا ، دامپزشکی زیر نظر وزارت کشاورزی است و اگر ما هم جایگاه مناسبی در وزارت جهاد کشاورزی داشته باشیم هیچ علاقهای به پیوستن به وزارت بهداشت نداریم!
گفتنی است پس از این اظهارات در مراسم 14 مهر سالجاری که در مرکز همایشهای بینالمللی صدا و سیما در تهران برگزار شد وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به صراحت آمادگی خود را برای دفاع از دامپزشکان اعلام کرد.
حکیم مهر - یادداشت مدیرمسئول / 25 - لمس دو نفری رکتال در گاو !
توشه رکتال (در اصطلاح فرانسوی) یا لمس مقعدی (در اصطلاح انگلیسی) در پزشکی و دامپزشکی ارزش تشخیصی بالایی دارد. پزشکان با لمس پروستات در انسان با استفاده از انگشت و از راه مقعد و دامپزشکان با استفاده از انگشت در سگ یا با استفاده از دست در اسب و گاو به منظور تشخیص آبستنی و برخی اختلالات گوارشی نظیر کولیک در اسب و غیره به تشخیص میرسند. این روش به جای خود روشی مهم ، کاربردی و مفید است.
اما سخن در اینجا بر سر آموزش این روش نیست و جنبه اخلاقی این موضوع در آموزش مدنظر است. در بسیاری از دانشکدههای دامپزشکی یکی از بخشهای مهم درس مامایی و به میزان کمتر در درس بیماریهای داخلی دامهای بزرگ لمس رکتال است که عموماً با استقبال دانشجویان هم روبرو است!
معالاسف در بیشتر مواقع به دلیل تعداد زیاد دانشجو و تعداد کم گاو برای لمس رکتال در طول یک جلسه آموزشی و در فاصله کوتاهی نظیر (15 دقیقه) به دفعات یک رأس گاو تحت لمس رکتال قرار میگیرد و حال آنکه اگر دانشجویان (بویژه دختران) ناخن بلندی داشته باشند خونریزی از دیواره راست روده و تخریش آن و درد گاو معمولاً به چشم میآید. تأسفانگیزتر آنکه همان گاوی که دچار خونریزی و تخریش شده پس از چند دقیقه توسط دانشجویی دیگر مجدداً تحت لمس رکتال قرار میگیرد و حالا بگذریم که در این بین برای مقید کردن گاو چه لگدهایی که به این حیوان زده نمیشود و چه دردی گاو از این جلسات آموزشی متحمل میگردد!
نکته عجیب آنکه برخی مواقع دانشجویانی که اصولاً یا توانمندی کار و فعالیت در زمینه دامهای بزرگ را ندارند و یا اصلاً تمایلی به این کار ندارند یا در رقابت با سایر دوستانشان به این تجربه هیجانانگیز مبادرت میورزند و یا به اجبار اساتید تحت آموزش قرار میگیرند و عدهای هم در این بین ظاهراً اینکار را لذتبخش دانسته و مکرر انجام میدهند و عجیب آنکه در پایان لمس رکتال هم نمیدانند چه چیزی را از طریق راستروده حیوان لمس کردهاند و نصیبی جز مدفوع و گرمای روده گاو نبردهاند!

حالا سؤال اصلی این است که آیا ما انسانها مجاز هستیم با حیوانی که زبان دفاع از خود ندارد اینچنین رفتار کنیم و بارها در عرض چند دقیقه دست خود را علیرغم دردی که به حیوان تحمیل میکنیم در راست روده فرو برده و حتی اینکار را سرگرمی هم بدانیم!
در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران به یاد دارم که بسیاری از دختران دانشجو که اصلاً تمایلی به کار در زمینه دامهای بزرگ نداشتند به دلیل امتحانی که باید برگزار میشد و به اجبار نمره بارها گاوی را تحت لمس مقعدی قرار میدادند و بعضاً موفق به تشخیص و یا حتی لمس تخمدان گاو نمیشدند و با کمال تأسف مجبور بودند برای آمادگی و کسب نمره اینکار را بارها انجام دهند و حتی یکی از رزیدنتهای محترم آن زمان – که اکنون یکی از بهترین متخصصین مامایی دامپزشکی است – در اقدامی عجیب و ابتکاری و صدالبته تأسفبار برای آموزش به آنان دست خود را با دست دانشجو توأمان در مقعد گاو میبرد تا به آنان آموزش دهد. (البته در مورد دانشجویان دختر هر دو نفر دستکش داشتند!!!) در این بین حقوق حیوان تنها چیزی بود و هست که مغفول واقع میشود.
آیا انسانی میشناسید که حاضر باشد در عرض چند دقیقه در معرض این عمل قرار گیرد و دم برنیاورد و علیرغم خونریزی و درد مجدداً هم متحمل درد و رنجی اینچنین شود؟ آیا نباید آنچه برای خود نمیپسندیم برای دیگران هم نپسندیم؟!
به نظر میرسد باید در کشورمان در زمینه رفاه و حقوق حیوانات اقدامات مؤثری در دانشکدهها انجام شود و با ساخت ماکتهای شبیهسازی شده و امکانات تصویری سه بعدی و مجازی ابتدا به دانشجو آموزش داد و سپس تمرین با تعداد کمی برای افراد داوطلب فعالیت در زمینه دامهای بزرگ بر روی گاو تدارک دید و اینجاست که ایجاد گرایش در دو سال آخر تحصیل در رشته دکترای دامپزشکی که مورد تأکید فرهنگستان علوم (گروه دامپزشکی) و اساتید بزرگ و چهرههای ماندگارمان هم هست اهمیت خود را به خوبی نشان میدهد.
Download: http://ifile.it/0teqhx1/1437702465.rar
Book Description
Master the anatomical structure of the dog with this definitive dissection reference
Product Description
Develop an essential understanding of basic mammalian structure and specific canine features and ensure thorough, precise dissections with the only complete guide to the dissection of the dog. Emphasizing anatomical knowledge and utilizing terminology from the Nomina Anatomica Veterinaria, each chapter in this trusted reference presents self-contained guidance on the dissection of a specific body part, allowing you to perform dissections in whatever sequence you choose and achieve the most effective results.
حکیم مهر - یادداشت : الحاق سازمان دامپزشکی به وزارت بهداشت با کدامین استدلال ؟ - دکتر میرحسین حسنزاده
دکتر میرحسین حسنزاده
این روز ها بحث وضعیت اتصال سازمان دامپزشکی کشور به بدنه دولت بار دیگر شدت گرفته است که نمونه بارز آن را در مراسم 14 مهر امسال شاهد بودیم. در این میان نقش نماینده مردم تبریز در مجلس شورای اسلامی در طرح انفکاک سازمان از وزارت جهاد کشاورزی و الحاق آن به وزارت بهداشت پررنگتر از سایرین است. اینکه این پیشنهاد تا چه اندازه با مقتضیات و نیازهای روز دامپزشکی کشور مطابقت دارد مجال مفصلتری می طلبد ولی انتظار می رفت در مقام یک دامپزشک نماینده مجلس شورای اسلامی دفاع ایشان از این پیشنهاد از بنیه استدلالی مستحکم تری برخوردار باشد. یکی از مهمترین ذلایلی که در چارت فعلی سازمان دامپزشکی را در انجام ماموریهای سازمانی خود با مشکل مواجه می کند جمع وظایف مربوط به امر تولید و نظارت بهداشتی در یک وزارتخانه است. به نظر منطقی نیست که بخشی از یک وزارتخانه متولی امر تولید باشد و بخش دیگری از همان وزارتخانه با داشتن وظایف نظارتی – حاکمیتی بر امر سلامت تولید نظارت داشته باشد. امری که حاصل آن در طول سالیان متمادی وضعیت فعلی تولید و واحدهای تولیدی می باشد که از برخی جهات محل تامل است. از سوی دیگر نکته ای که باید در امر تصمیم گیری برای سازمان مد نظر قرار گیرد وضعیت فعلی آن نیست. بلکه از نظر نیروی انسانی و واگذاری تصدی گریها دست کم وضعیت 5 سال آینده و از نظر ماموریتهای سازمانی 50 سال آتی می تواند هدف گذاری شود. مقوله هایی از قبیل الحاق به سازمان تجارت جهانی ، افزایش ماموریتها و تعهدات بین المللی ، حضور فعال و تعیین کننده در مجامع بین المللی ، برنامه ریزی برای رسیدن به اهداف سند بالا دستی چشم انداز بیست ساله و نزدیک شدن به استانداردهای جهانی در عرصه های بیماریهای مشترک و بهداشت مواد غذایی از جمله مواردی هستند که می توانند در برنامه ریزی های استراتژیستهای امور اداری دولت مد نظر قرار گیرند.
معاون سیاسی امنیتی استانداری کرمانشاه؛ دامپزشکی نقش مهمی در تامین سلامت و بهداشت جامعه دارد
مراسم گرامیداشت روزملی دامپزشکی با حضور معاون سیاسی امنیتی استانداری کرمانشاه، رییس سازمان جهاد کشاورزی،فرماندار کرمانشاه ، مدیران استانداری ،مدیرکل دامپزشکی استان و اعضای نظام دامپزشکی و کارکنان دامپزشکی استان ، ناظرین شرعی و بازنشستگان این اداره کل در تالار بعثت برگزار شد.
جلال منکرسی معاون سیاسی امنیتی استانداری کرمانشاه در این مراسم با تبریک هفته دامپزشکی، اظهار داشت: پیامبران خدا طیب روح مردم بودند و شما عزیزان رسالت تامین سلامت مردم را از طریق مبارزه علیه بیماریهای مشترک بین انسان و دام برعهده دارید.
وی با اشاره به وجود بیش از 850 بیماری مشترک بین انسان و دام، گفت: خدماتی که دامپزشکی ارائه می دهد سلامت را برای جامعه به ارمغان خواهد آورد.
منکرسی یادآور شد: طی سالهای اخیر پیشرفت های زیادی در صنعت دام و طیور کشور بوقوع پیوسته که نقش دامزشکی در این میان انکار ناپذیر است و امنیت غذایی کشور مرهون خدمات این قشر تلاشگر می باشد.
وی در ادامه با اشاره به برنامه ها وفعالیت های اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاه گفت:طی سنوات اخیر شاهد فعالیت های مطلوبی ازطرف دامپزشکی استان بود ه ایم که این امور به نحوی موجبات ارتقاء بهداشت دام وطیور وبالتبع بهداشت عمومی را در استان فراهم آورده است.
در ادامه این مراسم دکتر امیر ابراهیم مقصودی فرد مدیرکل دامپزشکی استان کرمانشاه نیز با تبریک هفته دامپزشکی، گفت: خدمات دامپزشکی نقش مهمی در اقتصاد ملی و تامین بهداشت جامعه دارد.
وی با اشاره به اهمیت فعالیت های دامپزشکی، خواستار ارتقاء جایگاه این بخش شد و افزود: امیدوارم برپایی چنین مراسمی در شناساندن جایگاه واقعی دامپزشکی موثر باشد و در آینده شاهد حمایت بیشتری از این بخش در کشور باشیم.
مقصودی فرد با اعلام اینکه دامپزشکی بیش از 70 وظیفه مهم دارد، افزود: این وظایف با سلامت جامعه، حفظ و ارتقاء تولیدات دامی و عدم وابستگی ارتباط مستقیم دارند.
وی با اشاره به اهمیت صنعت دام و طیور کشور، عنوان کرد: با توجه به اهمیت این صنعت نیاز است به بخش دامپزشکی توجه بیشتری صورت گیرد.
مقصودی فرد ادامه داد: ظرف سالهای اخیر شاهد توسعه صنعت دام و طیور کشور بوده ایم، اما توازنی بین این توسعه و تقویت بخش دامپزشکی برقرار نیست و جا دارد توجه بیشتری به این بخش شود.
وی افزود: به موازات توسعه صنعت دام و طیور کشور باید بخش های دولتی و خصوصی دامپزشکی نیز از نظر نیروی انسانی و تجهیزات مورد نیاز تقویت شوند.
مقصودی فرد کمبود نیروی فنی، کمبود تجهیزات آزمایشگاهی و کمبود تسهیلات مورد نیاز بخش خصوصی را از مشکلات دامپزشکی برشمرد.
پس از ارائه گزارش عملکردفنی اداره کل دامپزشکی استان کرمانشاه از طرف دکتر علیرضا امیری معاون فنی دامپزشکی استان ،مهندس رمضان رویین تن ریاست سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه به بیان نقش و جایگاه دامپزشکی در عرصه های مختلف پرداخت.
وی با تاکید بر وظایف سازمان دامپزشکی کشور افزود:رابطه دامپزشکی با اقتصاد ملی ،دامپزشکی و بهداشت مواد غذایی ، دامپزشکی و امنیت غذایی رابطه ای تنگاتنگ و گسترده می باشد و با توجه به گوناگونی حرفه ای در این عرصه می بایست بیش از پیش به دامپزشکی اهمیت داد.
حجت الاسلام والمسلمین وحیدی نژاد ،نماینده ولی فقیه سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه نیز دیگر سخنران این مراسم بود.وی با اشاره استقرار مطلوب ناظرین شرعی در کشتارگاههای دام و طیور استان گفت:امروز می بایست افتخار کنیم که علاوه بر رعایت مسائل بهداشتی بحث حلیت گوشت نیز به صورت روزانه در کشتارگاههای استان به نحو شایسته ای انجام می شود و محصولات غذایی با کد حلال روانه بازار می گردد.
وی آنگاه به نقش تاثیر پذیری از قرآن و اهل بیت در سعادتمندی بشر و جامعه اشاره کرد و افزود : انسانهای موفق و تلاشگر سلاحی جزء سلاح ایمان ندارند و همواره این سلاح آنها را در برابر دشمنان موفق می نماید.
رئیس نظام دامپزشکی استان دیگر سخنران این مراسم بود. دکتر محمد زاده با ارائه گزارشی از فعالیت های نظام دامپزشکی استان کرمانشاه ظرف یک سال اخیر افزود: اصلاح فرآیندها ، افزایش توان اجرایی نظام ،دوره های آموزشی کاربردی ،فعالیت چشمگیر تعاونی مسکن ،تعامل سازنده با بخش دولتی و...از جمله اموری بودند که شورای نظام طی دوره جدید فعالیتها پیگیری نموده است.
وی در ادامه از همراهی ها و همکاری مدیر کل دامپزشکی و مدیران دامپزشکی استان تقدیر به عمل آورد.
دکتر رحیمی از اساتید دانشکده دامپزشکی کرمانشاه نیز طی سخنان کوتاهی با تبریک روز ملی دامپزشکی به اهمیت این حرفه در جامعه پرداخت و گفت:باز نمودن کامل مباحث مربوط به دامپزشکی و سخن در خصوص گوناگونی حرفه ای در این عرصه خطیر نیازمند فرصت های بیشتر و نشست های تخصصی می باشد.
در پایان این مراسم که با شرکت بیش از 700 نفر و با اجرای گروه های نمایشی ،موسیقی ،شعبده بازی ، مسابقه و... همراه بود مسئولین استان از 50 نفر نمونه های بخش دولتی و خصوصی دامپزشکی استان تجلیل به عمل آوردند.
مهار بیماری تب برفکی در استان کردستان
مدیرکل دامپزشکی کردستان از مهار بیماری تب برفکی در استان خبر داد.
ناصر مخدوم اظهار داشت: استان کردستان با دارا بودن 10 شهرستان و تعداد2 هزار واحد پرورش دامی، دو میلیون رأس دام را در خود جای داده است.
وی تأکید کرد: استعداد طبیعی و ظرفیت بالا در پرورش دام و طیور در استان کردستان ضامن بازده سرمایهگذاری این صنعت در استان است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به جایگاه استان در تأمین گوشت قرمز و پروتیین حیوانی کشور، بیان داشت: در زمینه بهداشت و سلامتی افراد جامعه ادارهکل دامپزشکی کردستان با مشارکت بخش غیردولتی در مرحله نخست اقدام به واکسیناسیون بیماری تب برفکی کرده است.
مخدوم اضافه کرد: در سه ماهه نخست سالجاری و مرحله نخست واکسیناسیون تب برفکی بیش از 66 هزار رأس دام بزرگ و 530 هزار رأس دام کوچک در روستاها و دامداریهای سنتی و صنعتی مایهکوبی شده است.
وی بیان داشت: همچنین در مرحله دوم اجرای این طرح که با هدف مایهکوبی دامهای بزرگ در سطح استان و نوار مرزی انجام میشود، پیشبینی حجم عملیات واکسیناسیون تب برفکی بیش از 80 هزار رأس دام بزرگ باشد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان اعلام کرد: تاکنون هیچ گزارشی از بروز این بیماری و یا سایر بیماریهای دامی در هیچ یک از نقاط استان اعلام نشده است.
مخدوم ادامه داد: ادارهکل دامپزشکی کردستان در حال حاضر از استانهای برتر کشور در زمینه رعایت اصول بهداشت عمومی دامپزشکی است.
وی استمرار و تدوام عملیات بازرسی اکیپهای بهداشت عمومی دامپزشکی، ایجاد مراکز بستهبندی فرآوردههای خام دامی، استفاده از ظرفیتهای قانونی در برخورد با متخلفان بهداشتی، کسب اطلاعات علمی و مرتبط با مشاغل عرضه فرآوردههای خام دامی و وجود چندین کشتارگاه صنعتی طیور در استان را از اقدامات مهم و مؤثر این ادارهکل در راستای ارتقا بهداشت عمومی عنوان کرد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان افزود: برگزاری کلاسهای آموزشی برای مشاغل مرتبط در سطح شهرستانها و مراکز روستایی استان، پخش پمفلت و نصب پلاکاردهای اطلاعرسانی عمومی در مراکز پر رفت و آمد شهری و روستایی و استفاده اجباری از خودروهای سردخانهدار مجهز به دستگاه ترموگراف در حمل فرآوردههای خام دامی چهره مراکز عرضه فرآوردههای خام دامی را در سطح استان متحول کرده است.
مخدوم به کیفیت فرآوردههای خام دامی در مقایسه با سالهای گذشته اشاره کرد و اظهار داشت: هماکنون سطح بهداشت و نوع بستهبندی عرضه فرآوردههای خام دامی در استان کردستان در مقایسه با سالهای گذشته از بهبود کیفیت، عرضه مناسبتر و تناسب کامل محل عرضه با قوانین و مقررات بهداشتی سازمان دامپزشکی و رعایت دقیق این قوانین از طرف فروشندگان برخوردار است.
وی ابراز امیدواری کرد: با راهاندازی کشتارگاه صنعتی دام سنندج شاهد تحولی جدی و مثبت در زمینه بهداشت گوشت قرمز استان در آینده نزدیک باشیم.
مخدوم از مردم استان خواست گوشتهای قرمز و سفید استحصالی از کشتارگاهها را مصرف کرده و از خرید و مصرف مرغ زنده و گوشتهای فاقد مهر دامپزشکی خودداری کنند.
مدیرکل دامپزشکی کردستان در پایان خواستار همکاری هرچه بیشتر مردم در بهبود وضعیت بهداشت عمومی به ویژه در زمینه بهداشت فرآوردههای خام دامی شد
به نام خدا
در جامعه كنوني ايران متاسفانه دامپزشكي و دامپزشكان در جايگاه اصلي خويش قرار ندارند پس ما دانشجويان دكتراي دامپزشكي دانشگاه آزاد واحد سنندج به اين فكر افتاديم تا با ايجاد يك وبلاگ حداقل كاري را كه فعلا از دستانمان بر مي آيد براي معرفي اين رشته/ مقالات و... را به انجام برسانيم تا شايد مسئولان امر نيز به خود آيند و حداقل كاري كه از دستانشان بر ميآيد انجام دهند
دانش آموزان امروزه براي ورود به دانشگاه و انتخاب رشته به دنبال شناخت از رشته و آينده شغلي و انگيزه دروني خود براي جذب به يك رشته خاص مي گردند
به نظر بنده يكي از اين روش هاي ايجاد انگيزه در جذب دانشجويان معرفي اساتيد برجسته آن رشته،و سختي ها وتلاش هايي كه براي رسيدن به قله هاي موفقيت ، كشيده اند است به عنوان مثال در سر كلاس مهارت هاي زندگي دانشگاه علوم پزشكي كردستان يكي از دانشجويان انگيزه خود را از ورود به رشته پزشكي مشاهده سريال استاد دكتر قريب عنوان كرد
حال ما دانشجويان فعلا توانايي ساخت و تهيه سريال يا مستندي از زندگي اساتيد دامپزشكي نداريم پس به حداقل كار يعني ارائه خلاصه اي از زندگي نامه و آثار اين اساتيد بسنده مي كنيم
اينجانب با استفاده از مطالب موجود در سايت ها وكتاب هاي مختلف سعي ميكنم در طول هر هفته ،شما عزيزان را با تعدادي از اساتيد برجسته دامپزشكي آشنا نمايم
با تشكر كياوش فرحي
اين هفته به معرفي استاد دكتر حسن تاجبخش مي پردازم اين مطالب از سايت جامعه دامپزشكان ايران تهيه شده است
استاد دکتر حسن تاجبخش
![]() |
|
|
تالیف حدود 150 مقاله تحقیقی به زبانهای فرانسه ، انگلیسی و فارسی در مجلات معتبر بین المللی ایران و کشورهای اروپایی
دکتر شاهین فکور ریاست دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

استادیار پایه 20رسمی قطعی-گروه علوم بالینی دانشکده دامپزشکی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج.
- آدرس: سنندج – صندوق پستي 618 – دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
- پست الكترونيك : fakours@yahoo.com
- تاريخ تولد : 24/2/1346 – سنندج
تحصيلات:
1377- 1381 – دكتراي تخصصي دامپزشكي ( phd) بيماريهاي داخلي دام هاي بزرگ – دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران بامیانگین 25/19 از 20
1371 – 1365 – دكتراي حرفه اي دامپزشكي ( DVM ) – دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران با ميانگين 66/16 از 20
فعاليتهاي اجرايي:
1371 تا كنون : عضو هيات علمي و استاد يار تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1373 تا 1377 : مدير گروه آموزشي دامپزشكي و دامپروري دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1375 تا 1376 : معاون پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1376 تا 1378 : معاون آموزشي و دانشجويي دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1380 تا 1381 : رئيس دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1381 تا 1383 : معاون آموزشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
1383 تا كنون : رئيس دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج
جوايز و افتخارات:
1. استاد نمونه دانشگاه آزاد اسلامي واحد سنندج 1376
2. پژوهشگر برتر استان كردستان 1382
3. پژوهشگر برتر استان كردستان 1383
4. دامپزشك برتر استان كردستان 1382
5.قایم مقام دبیر کل انجمن متخصصین ایران در کردستان
6-پژوهشگر برتر گروه دامپزشکی در منطقه 11 دانشگاه آزاد اسلامی در سال 1388.
7-عضو شورای نظام دامپزشکی استان کردستان.
8-سر دبیر مجله علمی پزوهشی دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی سنندج.
9-عضو جامعه دامپزشکان متخصص علوم بالینی ایران.
مقالات علمي پژوهشي :
- فكور- ش ، نادعليان-م ، قراگزلو-م ، كريمي-ع :
مطالعه اي در زمينه آلودگي به مايكو باكتريوم در بز - مجله دامپزشكي دانشگاه تهران ، دوره 57 ، شماره 3 - 1381 ص. 26-21 - فكور- ش ، نادعليان-م ،حسني طباطبايي-ق ، قراگزلو-م ، كريمي-ع :
استفاده از تكنيك تشخيصي واكنش زنجير پليمراز در تاييد تشخيص بزهاي آلوده به مايكو باكتريوم ، مجله دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران ، دوره 59 ، شماره 1 – 1383 ص. 100-97 - فكور-شاهين.همت زاده –فريد.بررسي سرولوژيك بيماري بوردر در شهرستان سنندج.مجله علوم دامپزشكي ايران.سال سوم .شماره سوم.
- فکور-شاهین.همت زاده –فرید:بررسی سرولوژیک بیماری اسهال ویروسی گاو ( BVD) درشهرستان سنندج. مجله علمی پژوهشی دامپزشكي دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج .سال اول . شماره اول.بهار 1386.
- فكور- ش ، نادعليان-م ،حسني طباطبايي-ق ، قراگزلو-م ، كريمي-ع :جدا سازی عامل سل انسانی از بز (برای اولین بار در ایران . . مجله علمی پژوهشی دامپزشكي دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج .سال اول . شماره دوم.تابستان 1386.
- فکور-ش.مشکی-ب.شناسایی آنتی ژن اختصاصی کیست هیداتیک با روش وسترن بلاتینگ به منظور کاربرد تشخیصی.مجله دانشگاه علوم پزشکی کردستان ISCسال چهاردهم. شماره دوم .تابستان.
- Mokhber-Dezfouli,MR.,Fakur-Sh.,Bahari,A.A.,Aliddi,Nandrezakhani,A.Electrocardiographic parameters of the kurd horse using Base –Apex lead .Journal of applied animal research.Vol.30 No.1
8 ) Fakour-Sh. , Nadalian-MG. , Tabatabaii-A. , Garagouzlo-MG. :
Application of biochemical test ( TCH , Niacine , Nitrate ) to confirm mycobacterium infection in goats and comparative with PCR test : New diagnostic technology – France 95
مقاله هاي ارايه شده در كنفرانسهاي داخلي :
1. فكور- ش ، نادعليان-م : آندوسكوپي در اسب – يازدهمين كنگره دامپزشكي ايران ، اسفند 1378 ، تهران – ارايه به صورت سخنراني – كتابچه خلاصه مقالات - ص.223-216
2. فكور- ش ، نادعليان-م : پاتو فيزيولوي سالمونلوزيس ( مننژيت ، گانگرن ، يووآيتيس ، آنتريت و ... ) در گوساله . چهارمين كنگره ملي بيماريهاي قابل انتقال بين انسان و حيوانات – ارديبهشت 1379 – ارايه به صورت پوستر . كتابچه خلاصه مقالات ص.115
3. فكور- ش ، نادعليان-م : مطالعه اي در زمينه بيماري سل در نشخوار كنندگان كوچك براي اولين بار در ايران – سومين گردهمايي دامپزشكان متخصص علوم باليني ايران – مشهد مقدس - آبان 1381 . ارايه به صورت سخنراني . كتابچه خلاصه مقالات ص.73
4. فكور- ش ، مخبر دزفولي-م ،بهاري- ع –بررسي پارامترهاي طبيعي الكتروكارديوگرافي در اشتقاق قاعده اي –رأس در اسب هاي نژاد كرد – دوازدهمين كنگره ملي دامپزشكي ايران –تهران بهمن1380 ارائه به صورت سخنراني –كتابچه خلاصه مقالات ص 169
5. فكور- ش، همت زاده-ف ،بررسي سرولوژيك بيماري بوردر در شهرستان سنندج –سيزدهمين كنگره ملي دامپزشكي ايران-تهران اسفند1382 ارائه به صورت سخنراني – كتابچه خلاصه مقالات ص116
6-ارزیابی پارامترهای متابولیک و آنزیمی در تشخیص و پیشگویی نئوپلازیها ی خون.نخستین همایش بیولوژی و تکنولوژی - دانشگاه آزاد اسلامی سنندج.اسفند 1387.

مقالات ارايه شده و شركت در كنفرانس هاي خارج از كشور :
1) Fakour-Sh. , Nadalian-MG. , Tabatabaii-A. , Garagouzlo-MG. : A study on mycobacterium bovis in goat and sheep and relation with the infected cows – Poster presentation at the 23th world buiatric congress .
july 11-16 , 2004 . Quebec , Canada.
2) Fakuor-Sh. , Bahari-AA. , Mokhber – M.R. : Clinical standardization of electrocardiography of the Kurdish hourses in base –apex lead .
Oral presentation at the 13th federation of asian veterinevy association congress . October 25-27 2004 , Seoul , Korea .
3) Fakour-Sh. , Nadalian-M.G. , Tabatabaii-A. : Application of polymerase
chaine reaction to confirm mycrobacterium tuberculosis infection in gaots in Iran . Poster presentation at the 13th Federation of Asian veterinary association congress .
October 25-27 2004 , Seoul , Korea .
4) Fakour-Sh. , NadAlian-M.G. : Application of biochemical test ( TCH , Niacine , Nitrate ) to confirm mycobacterium infection in goats and comparative with PCR test . Poster presentation at the molecular epidemiology and quality control congress .
October 3-5 2005 . Saint-Malo France
5)Fakur-Sh.Hemmatzadeh-F.A serological study on Bovine viral Diarrhea –Mucosal disease (BVD-MD)in Kurdistan province.poster presentation at the 25th world buiatric congress. 6—11 July 2008 ,Budapest,Hungary
طرح های پزوهشی:
1-مطالعه ای در زمینه آلودگی به مایکوباکتریوم(سل) در بز برای اولین بار در ایران.دانشکده دامپزشکی تهران .دانشگاه تهران.1381
2-تعیین پارامتر های طبیعی الکتروکاردیوگرافی در اسب نژاد کرد در اشتقاق قاعده ای – راسی.دانشگاه آزاد اسلامی سنندج 1380.
3-بررسی سرولوزیک بیماری بوردر در شهرستان سنندج.1379
4-شناسایی آنتی زن اختصاصی کیست هیداتیک با روش وسترن بلاتینگ به منظور تشخیصی.دانشگاه آزاد اسلامی سنندج .1388
شرکت در کارگاههای آموزشی:
1-Leadership in Higher Education at the University of Oxford, 20th-21st July
2009.
2-Leadership in Higher education at the Kingston University ,U.K. 23th- 30st July 2009.
3-مدیریت آموزش عالی .دانشگاه ازاد اسلامی –علوم وتحقیقات تهران.1384
4-مدیریت استراتژیک.دانشگاه آزاد اسلامی علوم تحقیقات تهران.1385
5-مدیریت منابع انسانی .دانشگاه آزاد اسلامی سنندج1387.
روسای پیشین دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج:
|
رديف |
نام و نامخانوادگي |
آخرين مدرك تحصيلي |
رشته تحصيلي |
سال انتصاب |
|
1 |
محمدحسن اصغرنيا |
فوقليسانس |
الهيات و معارف |
1362 |
|
2 |
دكتر عباس عبدالهي |
دكترا |
زبان انگليسي |
1375 |
|
3 |
دكتر منوچهر بشيريان |
دكترا حرفهاي |
پزشک عمومي |
27/12/76 |
|
4 |
صالح اديبي |
فوقليسانس |
زبان و ادبيات فارسي |
8/9/81 |
|
5 |
دکتر شاهين فکور |
دکتراي تخصصي |
دامپزشکي |
8/10/83 |
|
پروفسور «گلوك» از دانشگاه شيكاگو معتقد است كه خوكهاي آبي براي خود الفباي مخصوصي دارند كه مانند الفباي زبان انسانها با تركيب آن ميتوانند به راحتي با هم صحبت كنند. اگر چه اكنون در اقصي نقاط دنيا دانشمندان و محققان بسياري مشغول به بررسي و مطالعه در ابعاد گوناگون زندگي آنان هستند ولي هنوز رازهاي زيادي بر آنها پوشيده مانده است كه مهمترين و در عين حال شگفتانگيزترين آنها را ميتوان زبان حيوانات دانست كه اين امر حتي موجب پديد آمدن شاخهاي جديد، در علم «رفتاري حيوانات» به نام «صداشناسي زيستي» شده است. |
|
دانشي كه سعي دارد به نشانههاي صوتي حيوانات پي ببرد و در اين راه به نتايج قابل توجهاي نيز دست يافته است. اين كه حيوانات هم ميتوانند «با هم تكلم كنند، به گفتگو بپردازند، شورا تشكيل دهند، مشاوره كنند، كلامهاي عاشقانه بگويند، جشن بگيرند يا در موقع عزا و ناراحتي، نوحهسرايي كنند.» و شايد قابل تأمل باشد كه بدانيد اگر چه حيوانات پايبند قلمرو، خانواده، نژاد و غرايز خود هستند ولي جز در مواردي استثنايي كه براي خود تعريفي خاص دارند، تمامي مشكلات و احتياجات روزانه خود را از طريق كلام برطرف ميكنند و هرگز از وسايل دفاعي خود براي همنوعشان استفاده نميكنند. مهمترين عاملي كهاندازه قلمرو را تعيين ميكند اين است كهاندازه قلمرو بايد چنان باشد كه نر و مادهاي كه در آن زندگي ميكنند در هر فاصلهاي از يكديگر بتوانند بدون زحمت، صداهاي يكديگر را درك كنند. البتهاندازه اين قلمروها در پرندگان بسيار متفاوت است، مثلاً قلمرو اين طور تعيين ميشود كه اگر پرندهاي در آشيانه ايستاده باشد، بتواند ديگري را در آن جا نوك بزند. مرغ شاهدانه خوار قطعه زميني را براي خود نگه ميدارد كه بين 10 تا 250 متر مربع است، مساحتي را كه بلبل در اختيار ميگيرد، خيلي زياد و از 1200 تا 2000 متر مربع است. براساس پژوهشهاي «پروفسور كنراد لورنس» در باره غازها، تعيين محدود به شكل منظمتري صورت ميگيرد بدينترتيب غازها وقتي محل سكونت خود را يافتند، هفت مرتبه پشت سر هم قارقار ميگويند و معني آن اين است كه مزاحم ما نشويد، ما اينجا خوراكي داريم و وضع خوب است. اگر شش مرتبه قارقار كنند معني آن اين است كه بايد سرعت كمتر شود و اگر فقط سه مرتبه صدا كنند يعني دقت كنيد، آهستهتر پيش رويم. انتخاب همسر و تشكيل خانواده ارتباطات ما بين حيوانات و با جهان پيرامونشان به غير از گونههاي معدودي از حيوانات كه از طريقي غيركلامي و با نشانههايي مانند ايجاد رايحه، نور، برق و غيره صورت ميگيرد، اغلب به صورت اداي صوت و از طريق تارهاي صوتي انجام ميپذيرد. ايجاد صوت در پرندگان هنگام جفتگيري براي تشكيل خانواده شايد يكي از زيباترين و شگفت انگيزترين جلوههاي عالم خلقت باشد. با وجودي كهاندام صوتي در پرندگان نر و ماده تفاوتي ندارند ولي آواز خواندن اغلب مخصوص پرندگان نر است. اگرچه آوازهاي عاشقانه گونههاي مختلف پرندگان متفاوت است اما همه آنها يك معني را ميرسانند «من تنها و مجردم، قلمرويي در اختيار و به دنبال همسري ميگردم.» مثلاً «سبز قباي نر» ميتواند در يك روز، اين اطلاعيه را 2340 بار تكرار كند و آن قدر اين كار را ادامه خواهد داد تا پرندهاي ماده آواز او را دريابد و براي تشكيل خانواده به سويش بشتابد يا مثلاً مرغ مگسخوار در طلب زوج خود روزانه نزديك به 3600 ترانه ميخواند، اين پرندگان وقتي همسر خود را پيدا ميكنند، تعدادترانههاي خود را به يك سوم در روز تقليل ميدهند. پروفسور «گلوك» از دانشگاه شيكاگو معتقد است كه خوكهاي آبي براي خود الفباي مخصوصي دارند كه مانند الفباي زبان انسانها با تركيب آن ميتوانند به راحتي با هم صحبت كنند. «دكتر هوبر» از آلمان نيز بعد از پژوهشهاي وسيعي در زمينه زبان ملخها و جيرجيركها اين طور ميگويد: «بعضي از ملخها با پاهايشان صحبت ميكنند بعضي ديگر نيز بالهاي جلو خود را به هم ميمالند يا اين كه فكها را به هم ميسايند. به هر صورت صداهايي كه ملخها ايجاد ميكنند بنا به قواعد بسيار منظمي به جملات و كلماتي ميان آنها تبديل ميشود. حيوان ميتواند با تغيير تعداد دندانههايي كه بر بالش ميسايد صداهاي مختلفي ايجاد كند.» او معتقد است، ملخها بسيار نژاد پرست هستند و جفت خود را در ميان هم نوع خود انتخاب ميكنند، به طوري كه ملخ نر و ماده در ميان علفزارها آواز سر ميدهند و هر نري آواز نوع خود را ميخواند گويي كه ميگويد: «من مادهاي از نژاد خود ميخواهم.» «لورنس» پژوهشگري است كه سالهاي متمادي درباره پرندگان پژوهش كرده است. او داستان عاشقانه بسيار جالبي را از زغنها )حيوان شكارياب، كوچكتر از كلاغ) حكايت ميكند. زماني كه سردسته زغنها براي خود معشوقهاي را برمي گزيند با صداي «زيك زيگ» به او اظهار عشق ميكند، از ميان تمامي زغنهاي ماده آن كه زغن نر به او نظر دارد، موضوع را ميفهمد و زغن ماده به زبان چشم موضوع را به او ميفهماند و به طور مرتب با حرارت به او نگاه ميكند، در تمامي اين مدت زغن ماده به هر سو نگاه ميكند و فقط به عاشق خود نظر نمياندازد. فقط گاهي در مدتي كمتر از يك ثانيه زيرچشمي به او نگاه ميكند و بدين وسيله او را مطمئن ميسازد. اما در رابطه با حشرات بايد گفت بسياري از حشرات با زبان بسيار عجيبي با يكديگر ارتباط برقرار ميكنند، آنها به وسيله انتشار بوهاي مخصوصي از فاصلههاي بسيار دور علامت ميدهند، حيوان ماده از قسمتهاي عقب بدن، ماده معطري راترشح ميكند و فاصلهاي كه حشره نر بو را احساس ميكند باور نكردني است، انسان فقط از فاصله چند متري بو را احساس ميكند ولي اين حشرات از فاصله چند كيلومتري بوي ماده خود را درك ميكنند. دانشمندان براي اين كه بفهمند حشرات از چه فاصلهاي بو را احساس ميكنند از قطارهايي كه درحال حركت بودند كرمهاي نر را به فاصلههاي منظمي رها كردند. پس از گذشت يازده كيلومتر بسياري از كرمها راه محل سكونت مادهها را پيدا كردند. مشاوره براي رهايي از خطر خوكهاي آبي همان قدر كه بسيار هوشمند و زيرك هستند، حراف نيز هستند و صداهاي دسته جمعي آنها براي كارشناسان نيروي دريايي ايجاد دردسرهاي بزرگي ميكند زيرا موجب اختلالات و اشتباهاتي در دستگاههاي گيرنده صوت و لوازم دفاعي زيردرياييها ميشود. از اين رو دانشمندي با نام دكتر «ليلي» در آمريكا به اتفاق همكارانش در صدد برآمدند تا دست به آزمايشهايي بزنند و علت اين پرحرفي و سر و صداي زياد اين حيوانات را دريابند. آنها در ساحل اقيانوس آرام در عرض دهانه مردابي 15 نشانه را به فاصله سه تا بيست متر از يكديگر جاي داده و در نزديكي آن محل دو ميكروفن همراه ضبط صوتي قرار دادند. بعد از ظهر همان روز پنج خوك دريايي در پانصد متري آن محل ظاهر گشتند، ضبط صوت صداهاي آنها را ضبط كرد و معلوم شد كه حيوانات تشخيص دادهاند كه بر سر راهشان چيزهاي مشكوكي قرار دارد. آنها سرعت حركت خود را كم كردند و وقتي كه به فاصله 400 متري (نزديك دهانه مرداب) رسيدند گروه به هم فشردهاي تشكيل دادند. آن گاه يكي از آنها از گروه جدا شد و با احتياط از يك نشانه به نشانه ديگر رفت سپس به سوي همقطاران خود بازگشت، در اين موقع كنسرتي از سوتهاي گوشخراش حيوانات مانند طوفاني در دريا بلند شد. بعد از اين «مشاوره» پيش قراول ديگري براي تحقيق درباره اشيايي كه موجب سوءظن آنها شده بود اعزام شد. پس از بازگشت گشتي دوم سوتهاي ديگري به گوش رسيد و پس از اين در جلسه آرامش برقرار شد. آن گاه خوكها در حالي كه سوت ميكشيدند پيش رفتند و به محض اين كه موانع را رد كردند و تصميم گرفتند كه به راهشان ادامه دهند سكوت كردند و ناپديد شدند. البته كسي نتوانست جزئيات گفتگوي آنها را دريابد ولي تيم تحقيق بر اين عقيده شد كه آنها براي شناخت چگونگي خطر مشاوره كردند و مذاكرات آنها درباره اين مطلب بوده است: «آيا اين نشانهها با تورهاي ماهي گيري انسانها شباهتي دارد يا خطر ديگري را در بردارد.» اما مارماهي با زباني ديگر براي اعلام خطر و ترساندن دشمن اقدام ميكند و آن هم ايجاد ارتعاش در سراسر بدن است. اين نوع ماهي در بدن خود نيروي برق توليد ميكند. قابل توجه است كه بدانيد روميهاي قديم در زمان «نرون» با شوك برق اين حيوان بعضي از بيماريها را معالجه ميكردند، بيماراني را كه گرفتار بيماريهاي روحي يا سردرد يا نقرس بودند، داخل استخري ميكردند كه تعدادي ماهي برقدار در آن وجود داشت تا شفا يابند. بد نيست بدانيد كه زاغ با فرياد به دشمن حمله ميكند، اگر بچههايشان بترسند و علامت بدهند، پدر و مادرشان به سرعت و بلافاصله برميگردند و با مشاهده دشمن بدون توجه به نيروي جسمي خود، به آن حمله و تمامي جنگل را با فريادهاي خود خبر ميكنند. در حيوانات بزرگتر و كاملتر نيز غريزه علاقه پدر و مادر به فرزند كاملتر ديده ميشود. گوريلها براي حمايت از فرزندان خود نعرههاي جنونآميز سر ميدهند و به سر و سينه خود ميكوبند. همچنين دانشمندان آمريكايي در يكي از باغوحشهاي نيويورك آزمايشي را درباره زبان ميمونها در زمان خطر به عمل آوردند و متوجه شدند، هنگامي كه ابرهاي طوفانزا در هوا ظاهر ميشود، ميمونهاي پيشكسوت با صداهايي اعلام خطر و به سرعت بچهها را به جاي امني راهنمايي ميكنند. اعلام تسليم، عجز و درماندگي حيوانات علامت ديگري هم دارند كه در بسياري از آنها مشترك است و اغلب انسانها هم آن را درمي يابند، اين علامت فريادهاي درماندگي است و اين زماني رخ ميدهد كه يا در سوگ همنوع خود مينشينند مانند كلاغها و ميمونها، يا در موقع جنگ و دعوا حالت تسليم به خود ميگيرند، ولي يكي از جالبترين حالتها در ميان خروسها ديده ميشود. در جنگ خروسهاي بالغ، دو حيوان تا موقعي ميجنگند كه يكي از آنها احساس ضعف و فرار اختيار كند، اگر او پشت به گوشه ديواري داشته باشد و نتواند فرار كند سر خود را در جعبه يا سطل يا سوراخي فرو ميبرد و اعتراف به تسليم ميكند! |
نخستین کنگره بین المللی کلینیسینهای دامهای بزرگ (ایکلاپ 2011) بزرگداشت دکتر محمد قلی نادعلیان به همت سازمان نظام دامپزشکی جمهوری اسلامی ایران برگزار می شود.
ریاست محترم سازمان دامپزشکی کشور
همکار گرامی جناب آقای دکتر سید محسن دستور
با درود و تبریک ماه مهمانی خداوند یکتا
بدون شک یکی از ابعاد مهم رشته و حرفه همه ما، پیوستگی بسیار مشخص حلقه های مختلف دولتی و خصوصی و دانشگاهی با همدیگر و وابستگی غیرقابل انکار به صنعت حیاتی دامداری و مرغداری کشور می باشد. از آنجا که اعضای جامعه دامپزشکی کشور در هر سه بخش اصلی حضور و فعالیت دارند و طی سالیان بلکه کل دهه گذشته مستمراً کاستی ها و نارسایی ها و پیشنهادهای خود را به این قدیمی ترین نهاد خانواده دامپزشکی یعنی جامعه دامپزشکان ایران اعلام کرده اند، هیات مدیره جامعه را برآن داشت تا در آغاز دوره مسوولیت حضرتعالی و با امید به ایمان و توان و تخصص تان مهم ترین آنها را – که مرتبط با سازمان دامپزشکی کشور می باشد - جمعبندی کند و صادقانه و صریح با شما درمیان نهد . در این مقال از تکرار چند موردی که در جلسه حضوری دیدار و تبریک بهار 89 بیان شد می گذریم.
مسایل کلان و کلی :
1- شاید بتوان مهم ترین مشکل سازمان دامپزشکی کشور طی دهه گذشته را «ضعف کلی در عملکرد تخصصی» دانست. این ضعف در عرصه های مختلف برنامه ریزی، آموزش، اطلاع رسانی و روابط عمومی، اجرا و نظارت، خود را نشان داده و موجب احساس تالم و تاسف همه دامپزشکان گشته است. آمیخته شدن این ضعف با بازیهای بی حاصل و بعضاً دور از شان شبه سیاسی، و عقب نشینی بدون توجیه از اختیارات ووظایف مصرّح در قانون، آبروی دامپزشکی را به خطر انداخته و زحمت تولید کنندگان یعنی دامداران و مرغداران را چند برابر کرده است.
2- در سالهای گذشته عدم وجود مکانیسم های انگیزشی بلکه وجود نگاههای تنگ نظرانه و نادرست، از یک سو موجب کناره گیری و انزوا و طرد نیروهای کیفی سازمان در ستاد و استانها شده و از سوی دیگر علاقه و تمایل نیروهای دیگر به رشد و ارتقا را به کمترین حد رسانده است. استفاده از برخی ضعیف ترین نیروهای فنی در سطح معاونین و مدیران کل و نیز روسای ادارات کل استانها، شایسته سازمانی با قدمت و تجربه بسیار طولانی نیست. البته نوع و مصداق انتصابات اخیر پایان یافتن آن روندهای نا مطلوب را مژده می دهد.
3- کندی روند های تصمیم سازی، ارائه خدمات و پاسخ به ارباب رجوع -که اخیراً با معضل های اتوماسیون، اهانت مکرر به ارباب رجوع به ویژه بخش خصوصی، ابداع سازوکارهای اضافی و بیهوده نیز تشدید شده است - موجب نارضایتی فزاینده همگان شده است. عجیب آنکه با استفاده هرچه بیشتر از تکنولوژی های روز، این معضلات نه تنها حل نشده بلکه پیچیده تر هم می شوند.
4- عدم شفافیت و پاسخگو نبودن بسیاری از مدیران و همکاران سازمان در قبال مسوولیت ها و وظایف قانونی خود- و نیز در برابر ارباب رجوع - همچنین تاخیر بسیار طولانی در پاسخ به درخواستها، نامه ها و مانند آنها، برگزار نشدن جلسات و کمیسیونهای تخصصی گاه تا حد هر 6 ماه یک بار و بلکه بیشتر، توان و دانش و پول و سرمایه بخش و صنعت را به هدر داده و از خلق فرصتهای علمی و فنی و اقتصادی جدید جلوگیری کرده است. به راستی کدامیک از ما می توانیم در پیشگاه خداوند پاسخگوی این فرصت سوزی ها و ناسپاسی و کفران نعمت باشیم؟!
5- دخالت بیش از حد و وسواس گونه در برخی حوزه ها، و واگذاشتن کامل برخی دیگر حوزه های مهم به بهانه نبودن قانون، ضعف تضامین اجرایی، خروج از پهنه وظایف سازمان و دخالت و اظهارنظر در امور اقتصادی کلی و نیز اقتصاد بخش دامپروری - در حالی که قانونگزار این مسوولیت را برعهده دیگر سازمانهای مسوول گذاشته است – از جمله برخی ضعفهایی است که می تواند به کاستی بلکه نقاط تهدید تبدیل شود. بیان مسایلی مانند حذف یارانه ها و تاثیر آن بر تورم عمومی یا افزایش قیمتهای محصولات بخش دامپروری، کمبود گوشت گوسفندی، قیمت گوشت مرغ، قیمتهای مصرف کننده محصولات دامی و ... نه تنها راهگشا نیست بلکه موجب ایجاد مشکلات دیگر برای دامپزشکی کشور هم می گردد. به فرض اگر بنا باشد مسوولان سازمان نظرهای اقتصادی خود یا سازمان را هم اظهار کنند شایسته است این موارد ناظر به مصالح کلان و کلی صنعت باشد.
6- با انتقال صدور پروانه واحدهای مرغداری و دامداری از سازمان دامپزشکی به وزارت جهاد کشاورزی, عملا اهرم نظارت بهداشتی دامپزشکی کند بلکه ناکارآ شده است. تجربه سالهای اخیر موید این ادعا است که هرگونه اقدام آغازین در واحدهای اپیدمیولوژیک بخشهای دامپروری و طیور باید با موافقت رسمی سازمان دامپزشکی کشور صورت پذیرد. سکوت همکاران بویژه کارشناسان و مدیران بخش دولتی در قبال این خلع ید غیرقانونی از وظایف سازمان دامپزشکی توجیه ناپذیر است.
مسایل خاص:
1- اخیراً حضرتعالی خصوصی سازی و برون سپاری را مهمترین سیاست دامپزشکی کشور اعلام کرده اید. ضمن اعلام موافقت این جامعه با آن هدف کلی خاطرنشان می سازیم که حمایت از بخش خصوصی و حفظ بخش خصوصی موجود پیش نیاز و مقدمه مهم و اولیه آن هدف متعالی است. تصورات آنچنانی برخی از مسوولان از بخش خصوصی و برخوردهای ناشایست تا حد تهدید به پرونده سازی و ... در شان سازمان دامپزشکی کشور نیست.
2- تاخیر عملی سازمان دامپزشکی از تولید و واردات داروها و واکسن ها – بویژه در ماههای اخیر - موجب خسارات بسیار گسترده و فراوان برای دامداران و مرغداران شده است. برگزار نشدن جلسات کمیسیون ثبت برای ماههای طولانی و پیش بینی عدم برگزاری توسط اداره مربوطه تا چندین ماه دیگر، تاخیر صدور مجوز ورود و ترخیص برای محموله های مواد اولیه و محصولات آماده مصرف شرکتها به مدت های بسیار طولانی چه توجیهی دارد؟ مقایسه این روندها با روندهای مشابه در وزارت بهداشت بسیار شگفتی آور است.
3- از دیگر مشکلات همکاران ما موضوع تعرفه هاست . چگونه است که تعرفه اکثر دارو و مواد اولیه و واکسن با اعداد اعجاب آور 20 تا 65 درصد و تعرفه ورود محصولات آماده مصرف 4 درصد و یا کمتر است؟! نقش سازمان دامپزشکی در تعیین و اعمال این تعرفه های نادرست چیست؟ ما چگونه می توانیم همکاران و فعالان و کارآفرینان صنعت را در این رابطه توجیه کنیم؟
4- در همه سال های گذشته یکی از علل بروز همه گیری های خطرناک در صنعت دام و طیور، ورود قاچاق و غیر مجاز دام بیان شده است. به فرض صحت ، سازمان دامپزشکی در 3 دوره ریاست گذشته چه اقدامی برای حل این مشکل انجام داده است و برنامه حضرتعالی برای این امر چیست؟
5- اخیرا سازمان دامپزشکی کشور مجوز واردات دام زنده و گوشت و مرغ از بسیاری کشورها را صادر کرده است. گرچه پاسخگویی راجع به تضاد این حجم عظیم واردات با ادعاهای خودکفایی، به عهده حضرتعالی و همکاران محترم نیست، اما بدون شک نافی مسوولیت قانونی و شرعی تان در ورود احتمالی بیماری ها از برخی کشورها نخواهد بود. به ویژه که در مورد برخی از کشورهای مبدا واردات، یا گزارشهایی از وقوع بیماریها وجود دارد و یا اساسا به علت فقدان گزارش های موثق دامپزشکی ملی آن کشورها، نمی توان با قطعیت از آلوده نبودن و بی خطری سخن گفت.
6- از آمارهایی که پس از واگذاری وظیفه مایه کوبی به بخش خصوصی به گوش رسیده است استنتاج می شود که جمعیت دامی تحت مراقبت بسیار کمتر از کل جمعیت دامی و گاه تا حتی زیر 10% است. برنامه حضرتعالی برای گسترش این پوشش تا حد استاندارهای مطلوب چیست؟
7- در موارد بحرانها و همه گیریها، نه تنها سازمان دامپزشکی استفاده درست و مطلوبی از وسایل ارتباط جمعی و رسانه ها نداشته است بلکه حتی از ابزارهای خود نیز به نحو احسن بهره برداری ننموده و گاه تا حد پنهان کاری و مخفی سازی موضوع هم پیش رفته است! به راستی این نحوه مدیریت بحران چه جایگاهی درمیان روشهای اصولی مدیریت و اصول اخلاقی و صنفی حرفه دامپزشکی دارد؟
8- شواهد قابل ارائه گواه آن اند که سازمان دامپزشکی مسوولیتها و وظایف خود را در ارتباط با دیگر سازمانهای دولتی چون محیط زیست، شهرداریها، ارتش و نیروهای نظامی و انتظامی، و ... فراموش کرده یا حقیقتا هیچ نوع اطلاع رسانی در مورد آنها انجام نمی دهد. به عنوان مثال در شرایطی که برخی دامپزشکان جوان خدمت سربازی خود را سر چهارراهها می گذرانند و میزان بیکاری یا اشتغال دامپزشکان در حرفه های مرتبط محل تامل است، چرا با مسامحه و فراموشی از کنار بسیاری از اماکن دولتی و نظامی که باید قانونا مسوول فنی دامپزشک داشته باشند، می گذریم؟! بویژه آنکه در موارد مشابه بخش خصوصی به شدت مورد نظارت و کنترل و بازرسیهای دوره ای قرار می گیرد.
9- همچنین لازم است مراتب نگرانی خود را از عدم تعامل مثبت سازمان دامپزشکی با سازمان جهانی بهداشت دام اعلام نماییم. بازهم به عنوان مثال در حالی که در طی مدت همه گیری تب برفکی اخیر در ژاپن دهها گزارش از دفتر دامپزشکی ژاپن به آن سازمان ارسال شده و در وبسایت منتشر شده است، آخرین گزارش رسمی از ایران در رابطه با بیماریهای لیست کنترل، مربوط به همه گیری انفلوانزای فوق حاد سال 1386 است! و هیچ خبر و گزارش رسمی در رابط با همه گیری های بعدی قابل دسترسی نیست. آیا حاصل این نوع تعامل، حذف تدریجی و در نهایت خودتحریمی ایران عزیزمان از تصمیم سازیها و تاثیرگذاریهای منطقه ای و بین المللی نخواهد بود؟
جامعه دامپزشکان ایران آمادگی کامل خود را برای هرگونه همفکری و همکاری در موارد بالا و دیگر موارد تخصصی و حرفه ای اعلام می دارد و امیدوار است شاهد پاسخ و واکنش مثبت حضرتعالی به این مباحث باشد. توفیق روزافزون شما را از خداوند یکتا خواستاریم.
با احترام
دکتر ناصر نبی پور
رییس هیات مدیره جامعه دامپزشکان ایران
تا همین چند روز پیش در میان زبالهها به دنبال غذا میگشت و پارس میکرد؛ گاهی با عصبانیت به دنبال گربههای مزاحم میدوید تا مبادا غذایش را بردارند، اما حالا با چسبی که بر روی گوشهایش زده است در عقب خودروی صاحبش نشسته است، گهگاهی هم زوزهای میکشد.
چراغ راهنمایی و رانندگی قرمز شده و ماشینها یکی یکی مجبور به ایستادن میشوند. خودروی مدل بالایی با رنگ مشکی و براق همه نگاهها را متوجه خود میکند، پشت سر راننده روی صندلی عقب سگ بزرگ سفید رنگی نشسته است. گهگاهی ورجه وورجه میکند و دمی تکان میدهد. گوشها و دم سگ بیچاره باند پیچی شده است. لحظهای سرش را از پنجره ماشین بیرون میآورد و بیرون را نگاه میکند. سیاهی غم و اندوه چشمان بزرگش را تیرهتر کرده است.
پسر جوانی که عینک دودی به صورتش زده هر از چند گاهی از آینه سگش را برانداز میکند و دوباره به صحبتهایش با خانم شیکپوشی که در کنار دستش نشسته است ادامه میدهد.
راننده تاکسی که متوجه زاویه نگاهم شده است، با خنده میگوید: پولدارهای امروزی به جای بچهدار شدن، به دنبال سگدار شدن هستند.
چند خیابان بالاتر، پیرزنی که به سختی قدم بر میدارد سگ سفیدش را برای هوا خوری به خیابان آورده است. موهای سفید بلندی روی صورتش را گرفته است. قدمهای کوتاه و سریعی بر میدارد طوری که نحوه راه رفتنش را بامزه میکند. با پوزه کوچک خود زمین را بو میکند و گاهی با کشیدن زنجیر قلادهاش پیرزن را مجبور میکند که سریعتر راه برود.
این خانم مسن که نامش فریباست میگوید: سگم (تایسون) را خیلی دوست دارم؛ این حیوان بیآزار مونس تنهاییهایم شده است.
فریبا با یاددآوری خاطرات گذشتهاش ادامه میدهد: زمانی بچهها دور و برم را گرفته بودند اما حالا همه سر زندگی خودشان هستند؛ ترس از تنهایی باعث شد تا از پسر خواهرم بخواهم تا برایم سگی را بخرد.
حیوانات ولگرد یک شب صاحبدار میشوند
خانه کلنگی سر کوچه خراب شده است ظاهراً صاحب زمین به دلیل اختلاف با شهرداری اجازه ساخت ندارد؛ هر از چند گاهی بعضی از مردها و زنهای محله هنگام عبور از کنار این خرابه کیسههای زباله خود را به داخل خرابه پرتاب میکنند؛ کیسههای سنگین زباله وقتی بر سر گربههای داخل خرابه فرود میآید جیغ آنها را بلند میکند. اما مردم محله بیتفاوت به جیغ و فریاد گربههای سرگردان، به مسیرشان ادامه میدهند.
کمی آن طرف تر گربهای روی سقف ماشین لم داده است و گهگاهی غلطی بر روی سقف ماشین میزند و خمیازه میکشد؛ هر روز غروب بچههایی را میبینی با تکهای از غذای شب مانده به دیدن گربههای این خرابه میآیند. بعضی از این گربهها که به این شرایط عادت کردند خودشان را به بچهها نزدیک میکنند تا دست نوازشی بر سرشان کشیده شود.
غروب جای خود را آرام آرام به مهتاب میدهد؛ گربهها در خواب ناز هستند؛ اینبار نوبت سگ ولگرد محله است که سکوت شبانه را بشکند و با زوزههایش دلها را بسوزاند؛ هر از چند گاهی اوقات هم با پرسههای صبحگاهی خود ترس و واهمه را به جان کسانی میاندازد که مجبور هستند صبح زود به محل کارشان بروند.
مدتی است که صدای زوزههای سگ محله شنیده نمیشود؛ حالا سگ قهوهای رنگ که تنها کارش پرسه زدن در خیابانها بود، صاحب دار شده است و شبها در خانه یکی از همسایهها زندگی میکند.
به گفته یکی از خانمهای پیر محله صاحب جدید سگ قهوهای قصد دارد پس از مدتی او را به قیمت بالایی در مولوی بفروشد.
پرندههایی که پشت ویترین شیشهای شیرین زبانی میکنند
روی شیشه مغازه با خط درشتی نوشته شده است " مرکز خرید و فروش پرندگان سخنگو و کمیاب ". در پرنده فروشی مدام باز و بسته میشود و آدمهای مختلفی وارد یا خارج میشوند. بیرون از پرنده فروشی تعدادی رهگذر ایستادهاند و پرندههای رنگارنگ را از پشت ویترین شیشهای برانداز میکنند.
وارد پرنده فروشی میشوم، سلام میکنم هنوز فروشنده متوجه حضورم نشده است که کسی با صدای عجیب جواب سلام را میدهد، برمیگردم و نگاهی به پشت سرم میاندازم طوطی خوش آب و رنگی در قفس نشسته است تا به محض نگاهم دوباره کلمه سلام را تکرار میکند.
فروشنده که متوجه تعجبم میشود، این بار لبخندی میزند و میگوید میتوانم کمکتان کنم؟ در پاسخ به پرسش او میپرسم همه اینپرندهها حرف میزنند؟
مرد جوان در حالی که دستش را داخل یکی از قفسها میکند و منقار کاسکو طوسی رنگ را میگیرد، رو به من میکند و میگوید: بعضی از این پرندهها جوجه هستند ولی میتوانند در آینده حرف بزنند؛ باید با آنها تمرین کرد.
قیمت طوطی سخنگو را میپرسم و او پاسخ می دهد: این طوطی یک میلیون تومان قیمت دارد.
درحالی که فروشنده جوان متوجه تعجبم از قیمت یک میلیون تومانی طوطی شده است، ادامه میدهد: پرنده از این گرانقیمتر هم دارم.
در حالی که تک تک پرندههای مغازهاش را معرفی میکند، در پاسخ به پرسشهای مشتریان سی دی آموزشی درباره نحوه رفتار با پرندگان میدهد و میگوید: پیش از اینکه پرندهای را بخرید این سی دی را ببینید.
مرد پرنده فروش رو به مشتریانش میکند و میافزاید: در این سی دی تمام مواردی که درباره نحوه حمام، غذا و مکان مناسب برای نگهداری این پرندگان است آموزش داده شده است.
با ازدواج از پرندگانم دور میشوم
پسر جوانی که به گفته خودش عاشق پرندگان است و بیش از 100 پرنده را در پشت بام خانه قدیمیشان نگهداری میکند، میگوید: فکر نمیکنم اگر ازدواج کنم بتوانم وقتم را صرف پرندههایم کنم.
به خاطر همین تا الان ازدواج نکردهام؛ شاید اگر بچهدار شوم نتوانم فرزندانم را به اندازه این پرندهها دوست داشته باشم این صحبتهای پسر جوانی است که معتقد است نگهداشتن پرندهها عشق میخواهد و بیرون کردن آنها باعث به زمین خوردنش میشود.
اما محمدی که در رشته روانشناسی در یکی از دانشگاهها مشغول به تدریس است، معتقد است، در صورتی که رابطه عاطفی بین حیوان و انسان از حد و مرز خودش فراتر رود، بدون شک میتواند انسان را در ارتباط با سایر افراد دچار مشکل کند.
آفت جراحی زیبایی دامن حیوانات را هم گرفت
وقتی شنیدم که بعضی از پولدارها نه تنها خودشان را به تیغ جراحان پلاستیک میسپارند بلکه سگهایشان را نیز تحت عمل جراحی پلاستیک قرار میدهند، تعجب کردم. چه کسی فکر می کرد آفت جراحیهای زیبایی یک روزی دامن حیوانات زبون بسته را نیز بگیرد. این آدم 2 پا چه کارهایی که نمیکند؟!
ساعت در حدود 5 بعد از ظهر است، در مطب باز میشود و خانم جوانی که رد پای انواع و اقسام جراحیهای زیبایی بر روی صورتش مانده و چهرهاش را مصنوعی نشان میدهد در قاب در قرار میگیرد، روی یکی از دستهایش کیف سفید مارکداری با فلزهای طلائی قرار دارد و با دست دیگرش سگ تپل سفید رنگی را که با سنجاق سرهای قرمز تزئینی آراسته شده را در آغوش گرفته است.
به محض ورود خانم جوان منشی با خوشرویی و برای ادای احترام جلوی پایش میایستد و از او دعوت میکند تا برای چند لحظهای منتظر بماند تا نوبتش شود.
در اتاق دکتر باز می شود صدای پارس کردنهای سگ زودتر از خودش از اتاق بیرون میآید، سگ سیاه رنگ با سرعت به بیرون اتاق میپرد و دکتر نیز خوشوبش کنان مرد جوان و سگش را بدرقه میکند.
نوبت به خانم جوان میرسد داخل اتاق میرود و پس از چند دقیقه زمینهسازی، از دکتر میخواهد که گوش سگش را تحت عمل جراحی قرار بدهد و مدلش را تغییر دهد.
خانم جوان رو به دکتر میکند و میگوید: از مدل گوشهای سگم خوشم نمیآید؛ به نظر خیلی بلند هستند؛ بهتر نیست کمی کوتاهتر شوند؟
دکتر با حالت خونسردی سگ را بغل میکند و پس از کمی برانداز کردن، میگوید: سگ شما چون از نژاد پاکوتاه است، به نظرم اگر عمل شود خیلی جالب نمیشود.
خانم جوان پس از کمی مکث دوباره میپرسد: دکتر مدل دمش را میتوانم تغییر دهم؟
دکتر نیز در حالی که به پشت میزش میرود تا روی صندلی بنشیند، ادامه میدهد: به نظرم بیشتر سگهای شکاری با جراحی بهتر میشوند ولی سگهایی از نژاد سگ شما خیلی عمل جراجی جواب نمیدهد.
مانعی برای جراحی حیوانات وجود ندارد
محسن دستور رئیس سازمان دامپزشکی درباره عمل جراجی حیوانات خانگی میگوید: مانع و محدودیتی برای جراحی حیوانات وجود ندارد و دامپزشکها مجوز جراحی را دارند.
وی با بیان اینکه مشکلی در این زمینه وجود ندارد، میگوید: البته درخواست برای کوتاه کردن گوش و دم حیوانات خیلی محدود است و درمانگاهها اجازه دارند نیاز مراجعان خود را رفع کنند.
حسین که دکترای دامپزشکی دارد، درباره عمل جراحی و تغییر فرم گوش سگ ها میگوید: در صورتی که مراجعان ما بخواهند گوشهای سگ خود را نوک تیز کنند این عمل را انجام میدهیم.
حسین با اشاره به اینکه این روزها برخی از مراجعانش درخواست تغییر گوشهای سگهایشان را دارند، میافزاید: معمولا گوشهای افتاده سگها به گوشهای نوک تیز تبدیل می شوند.
وی بیان میکند: در صورتی که مشتری تمایل داشته باشد می تواند در هنگام اتاق جراحی الگو و مدل خود را نقاشی کند و من نیز طبق مدل مورد نظر گوش حیوان را جراحی میکنم.
حسین در پاسخ به این پرسش که آیا این جراحیها با موفقیت انجام میشود، میگوید: عمل جراحی کار سادهای است اما این که چقدر جواب دهد مهم است.
وی با بیان اینکه معمولاً در نژادهایی که جثه بزرگ دارند و سگهای نگهبان محسوب میشود جراحی بیشتر احتمال موفقیت دارد، میافزاید: برخی مراجعان درخواست کوتاه کردن دم سگشان را دارند و تصور میکنند که سگشان با دم کوتاه زیباتر میشود.
به گفته این دامپزشک با این نوع جراحیها زیبایی خاصی در حیوان ایجاد نمیشود.
حسین درباره قیمت انجام جراحی روی حیوانات میگوید: جراحی دم سگ بالای 60 هزار تومان هزینه دارد اما هزینه جراحی گوش سگ 120 هزار تومان است.
این دامپزشک تأکید میکند: پس از 15 روز بخیههای حیوان کشیده میشود و نتیجه عمل مشخص میشود.
سگ ها تنها حیواناتی هستند که خیلی زود و سریع ارتباط خوبی با انسان برقرار می کنند و انسان را به عنوان ارباب خود می شناسند به همین خاطر از دیرباز انسان برای حفظ جان و مال خود از سگ کمک می گرفته است.
از بین 132 نژاد شناخته شده سگ تنها 17 نژاد آن در ایران وجود دارند و بیشترین سگهای موجود در بازار داخل مربوط به کشورهای آلمان، ارمنستان، ترکیه، لهستان، بلژیک، انگلیس، استرالیا، چین و مالزی هستند.
یکی دیگر از فعالان بازار، به خبرنگار فارس میگوید: «از معروف ترین نژادهای سگی که در بازار خرید و فروش می شود می توان به شین لو، بول داگ، دوبرمن، تری یر، ژرمن شفرد و شارپی اشاره کرد.»
وی ادامه میدهد: «سگ ها را می توان به دو دسته سگ های نگهبان و سگ های آپارتمانی (زینتی) تقسیم کرد که قیمت های آن ها با توجه به کارایی شان متفاوت است. به عنوان مثال ژرمن شفرد که یک سگ نگهبان است، قیمتی در حدود 400 هزار تومان دارد و قیمت تری یر آپارتمانی بین 200 تا 500 هزار تومان است.»
وی درباره جراحی سگها میگوید: از آنجایی که نژاد سگها متفاوت است نمیتوان همه آنها را تحت عمل جراحی زیبایی قرار داد.
رئیس انجمن حمایت از حیوانات نیز ضمن انتقاد از عمل جراحی زیبایی حیوانات میگوید: متأسفانه این کار در کشور ما این روزها به یک نوع سرگرمی و تفریح تبدیل شده است با توجه به اینکه منع قانونی در این زمینه وجود ندارد کیلینیکهای دامپزشکی این کار را انجام میدهند.
وی در ادامه با بیان اینکه معمولاً گربهها تحت عمل جراجی میافزاید: خیلی از افراد به خاطر گوشهای افتاده و آویزان سگهایشان از دامپزشک میخواهند تا گوش حیوان را سر بالا کند.
آل داوود با اشاره به اینکه سگهای ایرانی باهوشتر از سگهای سایر کشورها هستند،میافزاید: علیرغم این موضوع در ایران گرایش به استفاده از سگهای خارجی بسیار زیاد است.
شناسنامهدار شدن سگهای خیابانی و سرقتی در یک چشم برهم زدن
مردی که مدتها پیش سگش را دزدیده بودند و توانسته با پیگیریهایش، آن را در بازار مولوی بیابد، میگوید: سگم شناسنامهدار بود اما چند روز پیش آن را از من دزدیدند؛ بنابراین مجبور شدم به بازار مولوی بروم و به دنبالش بگردم.
وی ادامه میدهد: پس از مدتی سگ خود را در بازار مولوی پیدا کردم اما متوجه شدم سارق سگم قصد داشته است با صدور یک شناسنامه تقلبی آن را با قیمت بالایی بفروشد.
آلداوود نیز در این زمینه میگوید: باید صدور شناسنامه تنها از طریق دامپزشکیها صورت گیرد.
دستور نیز میافزاید: بخشی از شناسنامههای حیوانات اهلی و دامهای کوچک توسط دامپزشکیها و بخش خصوصی صادر میشود؛ افراد میتوانند با مراجعه به کلینیکهای دامپزشکی برای حیوانات خانگی یا به اصطلاح دامهای کوچک شناسنامه دریافت کنند.
260 هزار شناسنامه در سال برای سگها صادر می شود
رئیس دامپزشکی درباره واکسیناسیون حیوانات نیز توضیح میدهد: در طرح مبارزه با هاری که در سطح کشور انجام میشود، در سال 260 هزار شناسنامه برای سگها صادر و پس از قلادهگذاری واکسیناسیون نیز می شوند.
دستور میافزاید: بخشی خصوصی در شهرستانها با استقرار کلینیکها به واکسیناسیون و صدور شناسنامه و مشاورههای بهداشتی در زمینه نگهداری حیوانات اقدام میکنند.
وی درباره هزینه واکسیناسیون میگوید: به واکسن یارانه تعلق نمیگیرد و اکثراً انواع واکسنها بدون یارانه تهیه می شود.
دستور با اشاره به انواع بیماریهایی که از حیوانات به انسان منتقل میشود، اظهار میکند: سگها،گربهها و پرندهها هر کدام شرایط ویژه خودشان را دارند ولی در سگها خطرات بیماری مشترک بیشتر است؛ همچنین در دامهای کوچک انواع بیماریها بیشتر است.
اما در این میان هستند افرادی که به دلیل هزینههای نگهداری حیوانات و هزینه واکسیناسیون، از مراجعه به دامپزشک خودداری میکنند.
پناهی یکی از فعالان در زمینه نگهداری حیوانات درباره علت خودداری برخی افراد در مراجعه به دامپزشک میگوید: هزینه نگهداری از حیوانات بالاست؛ نگهداری سگ و گربه با کیفیت بالا، در ماه هزینهای بالغ بر 200 تا 300 هزار تومان دارد.
وقتی هزینه قلادههای مارکدار، غذاهای بسته بندی شده با کیفیت عالی، لباسها زینتی، واکسیناسیون، ویزیت دامپزشک و شامپوهای مورد استفاده برای نگهداری حیوانات را جمع میکنیم بالغ بر 300 هزار تومان میشود.
فروش و نگهداری حیوانات غیر مجاز دور از چشم محیط زیست
به نظر میرسد این روزها دامنه نگهداری حیوانات خانگی وسیعتر شده است و برخی خانوادهها با نگهداری قرقاول و حتی مار به نوعی به دنبال شکستن سکوت خانههایشان هستند.
در این میان هستند افرادی که حاضرند پول زیادی پرداخت کنند تا برخی گونههای جانوری نایاب یا کمیاب را در محیط خانههایشان راه دهند، بازار خرید و فروش این گونهها مانند سمندر لرستانی نیز گرم شده است.
نگهداری گونههای جانوری کمیاب در لواسان
-------------------------------------------------------
شجاعی مرد میانسالی که به گفته خودش سالهاست با این شغل روزگارش را میگذراند، می گوید: معمولاً مشتریهای مخصوص به خود را دارم؛ بیشتر افرادی که پولدار هستند و عاشق حیواناتاند حاضر هستند پول زیادی را برای خریداری گونههای کمیاب و نادر بپردازند.
وی با بیان اینکه به راحتی میتواند انواع و اقسام گونههای جذاب و دیدنی جانوری را برای مشتریانش فراهم کند، میگوید: از آنجایی که خرید و فروش برخی از گونههای تحت حفاظت شده یا کمیاب از سوی محیط زیست ممنوع اعلام شده است، مجبور شدم سولهای در لواسان خریداری کنم و گونههای جانوری کمیاب و با ارزش خود را در آنجا نگهداری کنم تا مشتریهای پولدار خود را به آنجا ببرم.
همسترهایی که یک و نیم میلیون تومان قیمت دارند
شجاعی درباره قیمت فروش همستر میگوید: هر چند همستر در گروه گونههای تحت حفاظت شده محیط زیست نیست اما فروش آن نیاز به مجوز دارد.
وی با اشاره به این که قیمت همستر یالدار از 200 هزار تومان به بالا شروع میشود، میگوید: آخرین قیمت همستر 1 میلیون و 400 هزار تومان است. این گونه یالدار است و هر جایی این مدل را ندارند.
از شجاعی میپرسم آیا گونه سمندر لرستانی را برای فروش دارید؟ میگوید: سمندر لرستانی هر چقدر بزرگتر می شود زیباتر می شود، بنابراین قیمتشان نیز بیشتر میشود.
وی بیان می کند: در حال حاضر سمندر لرستانی که در سوله نگهداری میکنم در حدود 600 هزار تومان قیمت دارد.
شجاعی با بیان اینکه مردم در خانههایشان فقط سگ و گربه نگهداری نمیکنند، میگوید: در حال حاضر هر کدام از گونههای سمندر لرستانی، اردک ماندارین، همستر، یا انواع پرندهها مشتریهای خاص خودشان را دارند.
به گفته شجاعی اردک ماندارین که از زیبایی بسیار زیادی برخودار است اینروزها نور چشم پولدارها شده است.
وی در حالی که به توصیف زیبایی بی حد و اندازه این نوع اردک میپردازد میگوید: اردک ماندارین وحشتناک زیبا و دیوانه کننده است به همین دلیل قیمت بسیار بالایی دارد.
این مرد میانسال که از فروش غیر مجاز گونههای جانوری پول خوبی نصیبش میشود، میافزاید: این روزها پولدارها برای زینت برکههای مصنوعی داخل ویلاهایشان تقاضای زیادی برای خرید این گونه و دیگر گونههای کمیاب دارند.
وی در ادامه میگوید: وقتی این افراد حاضر هستند هر قیمتی را پرداخت کنند و پول خوبی هم نصیب من میشود چرا از فروش گونههای نایاب و با ارزش خودداری کنم؟
نگهداری قرقاول در آپارتمان 120 متری در تهران
یکی از فروشندههای حیوانات خانگی می گوید: خرید و فروش قرقاول ایرانی ممنوع است و اگر ثبت شده باشد اجازه خرید و فروش نداریم.
مرد دیگری که در زمینه خرید و فروش گونههای جانوری نادر فعالیت میکند میگوید: زن و شوهر میانسالی را میشناسم که سالها پیش از من قرقاول خریداری کردند و آنها را تا مدتها پیش در آپارتمانشان نگهداری میکردند.
زن و شوهری که مار نگهداری میکنند
این مرد در ادامه به توصیف درخواستهای مشتریانش میپردازد و میگوید: این زن و شوهر میانسالی را میشناسم که مار در خانه نگهداری میکنند.
به نظر میرسد اینروزها نه تنها بازار خرید و فروش حیوانات داغ شده بلکه تنوع وجود گونههای مختلف جانوری نیز این بازار را پر رونق تر از گذشته کرده است.
در حالی که اینروزها مراکز غیر مجاز خرید و فروش حیوانات به راحتی در روزنامهها آگهی میدهند و به دنبال جذب مشتری بیشتری هستند و سعی میکنند با ارائه گونههای کمیاب و نادر پول بیشتری را به جیب میزنند، مسئولان محیط زیست مدعی هستند که با مراکز غیر مجاز خرید و فروش حیوانات برخورد میکنند.
اسماعیل میرانزاده رئیس گارد اجرایی محیط زیست استان تهران در این زمینه میگوید: محیط زیست در حال برنامهریزی برای مبارزه با خرید و فروش حیوانات در استان تهران است.
پول وسوسهانگیز منجر به راهاندازی شبکههای قاچاق پرندگان شکاری میشود
میرانزاده در حالی که سعی دارد تأثیرگذاری برنامه های محیط زیست را در مبارزه با خرید و فروش غیرمجاز گونههای جانوری گوشزد کند، در پاسخ به این پرسش که تاکنون محیط زیست چه اقداماتی انجام داده است؟ میگوید : در سال 88، 15 قطعه پرنده شکاری و سایر پرندگان توسط محیط زیست کشف و ضبط شده است.
به گفته میرانزاده پرندگان شکاری نایاب و با اهمیت هستند؛ این ویژگیهای باعث شده است تا شبکههای قاچاق در زمینه پرندگان شکاری راهاندازی شود.
وی می گوید: متخلفان تنها به خاطر ارزش ریالی پرندگان شکاری اقدام به شکار و قاچاق آنها میکنند.
میرانزاده میافزاید: شکارچیان حرفهای اقدام به زندهگیری وشکار این حیوانات می کنند و پس از فروش آنها به دلالان پولی نصیبشان میشود. قیمت این پرندگان تا زمانی که دست خریدار برسد افزایش مییابد.
به گفته رئیس گارد اجرایی محیط زیست استان تهران، در سال 88 تنها 35 قطعه سنجاب در برخورد با متخلفان کشف میشود که در نهایت در جنگلهای سرخهحصار و سایر مناطق حفاظت شده اطراف تهران رها شدهاند.
بر اساس گزارشهای تهیه شده توسط محیط زیست استان تهران تنها 27 قطعه کبک، 14 قطعه تیهو در سال 88 از متخلفان کشف شده است.
به این منظور سازمان حفاظت از محیط زیست لیستی از حیوانات کمیاب و نایاب تهیه کرده است و خرید و فروش گونههای مختلف جانوری را که در معرض خطر انقراض هستند را خرید و فروش و نگهداریشان را ممنوع اعلام کرده است.
«تقریباً هیچ قانونی درباره خرید و فروش حیوانات خانگی یا نگهداریشان وجود ندارد»، این جمله را آل داوود رئیس انجمن حمایت از حیوانات می گوید و ادامه میدهد: برای مبارزه باید از مسیر قانونی وارد شد؛ نمیتوان بدون برنامه با شبکههای قاچاق حیوانات مبارزه کرد.
رئیس انجمن حمایت از حیوانات در این زمینه میافزاید: «تا زمانی که تقاضا برای نگهداری حیوانات خانگی وجود داشته باشد و سر و سامانی به آن داده نشود، همین آش و همین کاسه هست که هست».
مولوی یکی از این مراکزی بود که سالها به عنوان بازاری برای خرید و فروش حیوانات در میان تهرانیها معروف شده بود. هر چند که برخی هم در کنار خرید و فروش پرندههای غیر مجاز به خرید و فروش مواد افیونی مخدر میپرداختند.
هر چند که با اجرای طرح ساماندهی مشاغل این بازار جمع شد اما با کمی راه رفتن در کوچه پس کوچههای مولوی صدای نالههای پرندگان و حیوانات زندانی شده در قفس را میتوان شنید.
گویی قصه نمیخواهد به همین جا ختم شود. در زیر پل یکی از بزرگراههای غرب تهران در میان فضای سبزی که با فوارهها آبپاشی میشود، 2 مرد به همراه 3 سگ پا کوتاه ایستادهاند. سگها گهگاهی با ورجه وروجه کردن طناب قلاده هایشان را می کشند.
چند لحظهای سپری میشود؛ بنز سفید رنگ آرام آرام کنار بزرگراه میایستاد. 2 خانم در حالی که ظاهرشان را بسیار آراسته کردهاند از ماشین پیاده میشوند. پس از چند دقیقه صحبت، یکی از خانمهای جوان دستش را داخل کیف براق خود میکند و چند تراول بیرون میآورد و به مرد میدهد. مرد در قبال تراولهای تا نخورده، طناب سگ را به خانم جوان میدهد.
خانم جوان پس از گرفتن طناب سگ روی دو زانو مینشیند و سعی میکند با نوازش کردن سگ، او را در آغوش خود بگیرد. س از مدتی سگ پشمالو که در آغوش خانم جوان قرار گرفته، سوار ماشین شده و در پیچ بزرگراه ناپدید میشوند.
لبخند شیطانی مرد نشان میدهد که معامله خوبی را انجام داده است. بردی که شیرنی زیر زبانش رفته و باز صبر میکند تا مشتری دیگرش از راه برسد.
از آنجایی که ما مسلمان هستیم و در یک کشور اسلامی زندگی میکنیم، در نظر گرفتن مسائل شرعی و توجه به آن از اصول بسیار مهم است. در خیلی از مواردی که دچار شک و تردید میشویم یا شبههای ایجاد میشود به نظر مراجع تقلید مراجعه میکنیم.
بر اساس نظر مراجع تقلید سگ حیوان نجسی است و اسباب زینت نمیتواند باشد. تنها خرید و فروش سگ گلّه یا سگ نگهبان خانه و باغ و زراعت اشکال ندارد و خرید و فروش بقیه سگ ها جایز نیست.
در این میان افرادی به نگهداری سگ می پردازند و همین امر موجب شده تا گروهی به دنبال خرید و فروش سگ پرداخته و نانشان را از این راه در آورند. گذشته از به مخاطره انداختن سلامت جسمانی و بهداشت روانی اعضای خانه و مزاحمت برای همسایگان، از نظر شرعی نیز این امر مشکل دارد.
وقتی حیوانات خیابانی به جای شناسنامهدارها غالب میشوند
آقای احمدی که در زمینه حیات وحش فعالیتهایی را انجام داده در این باره میگوید: متأسفانه برخی از مشتریان فروشندههای رند و دروغگو، جوانان پولداری هستند که هیچ تجربه و شناختی از حیوانات ندارند.
وی میافزاید: این افراد پول زیادی می دهند ولی وقتی به دامپزشکی مراجعه میکنند تازه میفهمند که چه کلای گشادی سرشان رفته است و یک حیوان خیابانی و بی شناسنامه را وارد خانه شان کردهاند.
یک دامپزشک در این زمینه میگوید: زمانی نگهداری حیوانات صرفاً در قشر متمول جامعه ظاهر میشد و خودنمایی می کرد اما این روزها خیلی افراد عادی یا از طبقه پایین جامعه نیز تمایل به نگهداری حیوانات خانگی از جمله سگ و گربه دارند.
او ادامه می دهد: یک دلیل این است که تعدادی از این افراد بر اساس الگوهای مصرفی که در سالیان اخیر در ایران شکل گرفته، می خواهند با داشتن یک حیوان خانگی، خود را به طبقه مرفه جامعه نزدیک کنند. دلیل دیگر این است که نیاز به یک همدم در کنار خود را حس کرده اند. آنها همچنین تصور می کنند با آوردن حیوانی خانگی، شاید حس مسئولیت پذیری را در میان فرزندان خود پرورش دهند.
آل داوود با اشاره به اینکه برخی از گروههای جامعه که از توانایی مالی لازم برخودار نیست به نگهداری حیوانات میپردازند، تصریح میکند: فرد باید توانایی پرداخت هزینه واکسینانسیون حیوان خانگی خود را داشته باشد و مردم به این نکته توجه کنند که هر حیوانی را نمیتوانند در منزلشان نگهداری کنند.
سلیمانی جامعهشناس نیز در اینباره معتقد است: در این میان هستند زن و شوهرهای جوانی که از ترس بچهدار شدن و شانه خالی کردن از زیر بار مسئولیت پدر و مادری ترجیح میدهند یک حیوان بی آزار را نگهداری کنند.
وی با یاددآوری برخورد نیروی انتظامی با افرادی که حیواناتشان را به خیابان می آوردند در سالهای پیش می گوید: آن زمان شاید این طرح به صورت مقطعی جواب داد اما پس ازمدتی رها شد.
این مسئله اگر در آن روزها نظر همه را به خودش جلب می کرد و اگر هر کدام از ما با دیدن خانم یا آقایی که سگ یا حیوانش را در آغوش گرفته است تعجب می کردیم و چشمهایمان گرد می شد اما حالا با یک نگاهی گذرا به سرعت به راهمان ادامه می دهیم.
این جامعه شناس با عادی شدن این گونه رفتارها در جامعه نیز می گوید: گروهی از جوانان با توجه به ویژگیهای دوران جوانی تمایل به خودنمایی دارند اما بدون شک با برخورد های تند و تنبیهی راه به جایی نخواهیم برد.
وی با هشدار دادن درباره دورشدن جامعه از اصالتهای فرهنگی میگوید: اگر بخواهیم جوانانمان از چنین رفتارهایی که در عرف جامعه ما پسندیده نیست پرهیز کنند باید رفتارهای جایگزین را به آنها به صورت غیر مستقیم معرفی کنیم.
هر چند که تعداد افرادی که در آپارتمان یا منزل ویلایی خود، سگ و گربه نگهداری میکنند زیاد شده است اما اینکه چه تعدادی از افراد برای رعایت بهداشت و واکسینه کردن حیوانشان اقدام کردهاند امری است که هنوز از نظر مسئولان سازمان دامپزشکی به طور دقیق مشخص نیست.
مسئولان دامپزشکی هرچند در این زمینه آمار دقیقی ندارند اما بر اساس آمار تهیه شده توسط اداره کل دامپزشکی استان تهران در سال 88 در سطح تهران تنها 14 هزار و 558 قلاده سگ و 300 گربه واکسیناسیون شدهاند.
آل داوود معتقد است تقریباً قانونی در زمینه خرید و فروش حیوانات و نگهداری آنها وجود ندارد.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت از میان 1709 عامل بیماری زا، 832 عامل، از حیوانات به انسان منتقل می شود و همچنین از میان 156 بیماری نوپدید شناخته شده در انسان، 114 مورد آن از حیوانات به انسان منتقل می گردد.
در بعضی از کشورهای پیشرفته، تعداد حیوانات خانگی شان از تعداد شهروندان آن بیشتر است به همین دلیل نگهداری حیوانات امری عادی تبدیل شده است.
اما در کشور ما این بروز این پدیده نگرانیهایی را ایجاد کرده است. نگرانی از سرایت بیماری حیوانات به کودکان، افراد مسن و دیگر گروهها امری نیست که نسبت به آن بیتفاوت بود.
پژوهشگران آمریکایی پس از انجام یک سری تحقیقات اعلام کردند: افرادی که از سگ های خانگی نگهداری می کنند به دلیل این که اغلب پس از تماس با حیوان دست های خود را نمی شویند یا ممکن است این حیوان به رختخواب صاحب خود نیز راه پیدا کند، در بیشتر موارد میکروب های سگ به افراد منزل منتقل شده و احتمال انتشار میکروب بین اعضای خانواده نیز بیشتر می شود.
بر اساس نتایج اعلام شده توسط پژوهشگران کشوری که نگهداری سگ و گربه امری عادی شده است باید در نگهداری این گونهها در منزل بسیار هوشیارانه عمل کرد و افرادی که تمایل به نگهداری این گونهها دارند از مراجعه به دامپزشک خودداری نکنند.
انتقال میکروبهای سگ به انسان و وجود انواع و اقسام بیماریهای قابل انتقال از حیوان به انسان همچون هاری و بیماریهای پوستی همچنین وجود انگلهای مختلف نه تنها باعث بروز بیماری میشود بلکه در مواردی نیز میتواند منجر به سقط جنین شود.
در حالی که افراد متمول بالای شهر نشین تنها دغدغشان کوتاه و بلند کردن دم و گوشهای سگهایشان است و به نقطهای سیاد در کارنامه تفریحاتشان تبدیل شده است، در پایینشهر هستند مردهایی که از بیپولی و برای به رهایی از نگاه ملتمسآمیز کودکشان حاضرند به هر دری بزنند.
از سوی دیگر خرید و فروش غیر مجاز حیوانات این روزها منبع درآمدی برای برخی افراد جامعه شده است به نظر میرسد با وجود شرایط پیش آمده نمیتوان به سادگی از این موضوع گذشت یا صورت مسئله را حل کرد.
باید امیدوار بود مسئولان محیط زیست با قاطعیت و جدیت بیشتری در راستای اجرای طرح مبارزه با خرید و فروش غیر مجاز حیوانات خانگی یا گونههای حفاظت شده و کمیاب اقدام کنند و دست افراد سودجو را از این بازار مکاره کوتاه سازند. همچنین باید افراد مسئول نسبت به جراحی زیبایی حیوانات که اینروزها تفریحی برای متولین شهر شده است، عکسالعملی نشان دهند و اجازه ندهند با مرور زمان به امری عادی تلقی شود.
هیچ گربه وحشی مو بلندی وجود ندارد و مشخصا این یک جهش ژنتیکی در گربه مو کوتاه است که تحت تاثیر آب و هوای سرد ایران قرار گرفتایرانی یکی از کهنترین گونههای گربه است. گربههای مو بلند از حدود قرن ۱۶ میلادی و حتی زودتر از آن در کشور ایران دیده شدهاندهاست. در گذشته تصور میشد این گربه از نسل گربههای وحشی آفریقایی باشد اما این نظریه امروزه رد شده است. ظاهر این گربه به این صورت که کنونی نبوده و ظاهر کنونی این گربه حاصل صدها سال نژاد پروری اروپائیان است. در واقع نسل کنونی این گربهها بسیار زیباتر از نسل گذشته آنهاست.
یک گربه ایرانی اصیل موهایی پر پشت دارد.دارای پاهایی کوتاه یک سر بزرگ و پهن همراه با گوشها و چشمهایی جدا و دور از هم و یک دهان کوچک است. چشمهای آنها بسیار حساس است و صاحب این گربه باید هر روز حداقل یک دفعه آنها را تمیز کند. حالت بینی و دهان کوچک آنها باعث میشود گرد و غبار به آن جذب شود و نفس کشیدن را برای او سخت کند. همچنین این گربه به خاطر موهای بلندش باید هر روز نظافت شود و موهایش شسته شود و شانه زده شود. عمر این گربه حدود ۱۰ سال است، اما در شرایط خوب تا ۱۹ سال هم میرسد. رنگ چشمانشان آبی یا نارنجی یا دو رنگ است البته نوع چشم آبی آنها مستعد کوری است.
|
|
تاریخچه نژاد
تاریخچه گربه ایرانی در حقیقت تاریخچه تمام نژادهای مو بلند است ، زیرا تقریباً با اطمینان می توان گفت که تمام گونه های مو بلند از نژادهای ایرانی به وجود آمده اند . البته نژاد Balinese (سیامی مو بلند) و نژادها سومالی (Abyssinian مو بلند) دو استثنا بر این مدعا هستند. تصور می شود این نژاد ها از جهش یک نژاد مو بلند مستقل به وجود آمده باشند. این که اولین گربه های ایرانی کی . کجا پیدا شده اند ، مشخص نیست . با این حال شهرت و افتخار آنها به طور کلی نصیب مردم کشور ایران (ایران قدیم) گردیده است. گربه های مو بلند از حدود قرن ۱۶ میلادی و حتی زودتر در این کشورها دیده شده اندو این در زمانی بوده است که اولین گربه های از این نوع به اروپا راه یافته اند. هیچ گربه ای از نژادهای وحشی وجود ندارند که موهای بلند داشته باشند ، بنابراین باید پذیرفت که این ویژگی از یک جهش در گربه های مو کوتاه که حتماً از خواستگاه مصر برخواسته اند ایجاد شده است. آب و هوای سرد تر زمستانی ایران بدون شک چنین جهشی را امکان پذیر کرده است. از زمان به وجود آمدن این گربه ها علاقه زیادی در بین دوستداران گربه برای نگهداری آنها ایجاد شد. این علاقه باعث شد که این گربه ها ارزش بیشتری نسبت به خویشاوندان مو کوتاه خود پیدا کنند. تصور می شود گربه های خانگی به نام علمی Felis Catus ، از گربه جنگلی Felis Chaus یا گربه وحشی افریقایی ، Felis Lybica مشتق شده باشند. این گونه به گفته بعضی از جانور شناسان نوع خاصی از گربه وحشی اروپایی ، Felis Sylvestris تلقی می شوند. اگر این نظر صحیح باشد ، گربه خانگی با نام باشکوه تری یعنی Felis Sylvestris Catus ، نامگذاری خواهد شد.
گربه های اصیل ایرانی
گربه های اصیل ایرانی امروزی ، از نظر طول موها ، رنگ و آناتومی از شباهت کمتری نسبت به همنوعان اولیه خود برخوردارند. این پدیده حاصل سالها کوشش مستمر در جفت کشی انتخابی این موجودات است. اگر می توانستیم به زمانهای قبل برگردیم ، متوجه می شدیم که گربه های مو بلند از ایران به اروپا ، به خصوص کشور فرانسه ، جایی که مورد توجه زیاد مردم قرار می گرفتند ، حمل می شدند. طبیعی دان فرانسوی Comet de Buffon کتاب Historie Naturelle خود را در سال ۱۷۵۶ میلادی نوشت. او در کتاب خود ، به متنی از قرن ۱۶ میلادی که به وسیله یک جهانگرد ایتالیایی به نام Pierto della vella نوشته شده ، اشاره کرده است که گربه های مو بلند آن روز را توصیف کرده و بر این نکته تأکید نموده که آنها از منطقه ای در شمال ایران به نام خراسان آمده اند. او گفته آنها نژادی هستند با موهای بلند ، نرم و شبیه ابریشم ، مخصوصاً در قسمت دم. او همچنین آنها را به رنگ یک دست خاکستری تشریح کرده است که در قسمت سر کمی تیره تر بودند. از مشخصه دیگر این گربه ها ، اهلی بودن آنها بوده است. Buffon ذکر کرده که جدا از رنگ ، این نژاد دقیقاً مشابه نژادهایی بوده که در فرانسه Angora شناخته می شود. نژاد Angora نژادی بوده که در زمانهای قدیم تر به سفیدی رنگ مشهور بوده است ، ولی در واقعیت آنها رنگ های مختلفی داشته اند. با این حال رنگ سفید آنها که نزد اشراف زاده های فرانسوی و اروپایی نگهداری می شدند ، از محبوبیت بیشتری برخوردار بوده است. نژاد Angora بومی کشور ترکیه بوده است. دیپلمات پرآوازه فرانسوی Cardinal Richelieu که در سال ۱۶۴۲ میلادی از دنیا رفت ، از دوستداران فوق العاده گربه ها بوده است. شگفت این که او درست در زمانی می زیست که کلیسا خود از بزرگترین دشمنان گربه ها بوده و به دستور آنها ، گربه ها را از بالای برج ها پایین می انداختند ، می سوزاندن و از راه های مختلف با بی رحمی با آنان رفتار می کردند. Richelieu صاحب یک Chat Angora به نان Lucifer به رنگ سیاه بوده است. به نظر می رسد که در آن روزگار بیشتر موضوع این بوده که چه کسی صاحب گربه است. در واقع وضعیت صاحب گربه تعیین کننده این موضوع بوده که آیا گربه ها دارای روحی پاک ، یا همنشین و هم قدم شیطان اند. به همین ترتیب شاید می بینید در اروپا در قرن ۱۹ میلادی ، گربه های مو بلند را بنابر میل صاحبان آنها گربه ایرانی یا Angora می نامیدند و این حقیقت که تفاوت های کوچکی چه از نظر موها و چه استخوان بندی بین این دو نزاد شبیه به هم ولی مختلف وجود داشته ، مورد توجه واقع نشده است. Harrison Weir انگلیسی که از او به عنوان پدر نگهداری از گربه های خانگی یاد می شود ، در اواخر قرن ۱۹ میلادی گفته که گربه ای دو رگه زیادی به عنوان نژاد روسی ، Angoran یا نژادهای ایرانی به فروش می رسیدند که این نکته به روشنی نشان می دهد که او به تفاوت میان گونه های ایرانی و Angoran واقف بوده است. مشاهده تابلوهای نقاشی از گربه هایی که به همراه صاحبان خود در طول قرن ۱۸ میلادی به تصویر کشیده شده اند ، تصویر واضحی از ظاهر گونه اصیل گربه ایرانی به ما می دهد و آنها خیلی شبیه Angora های امروزی بوده اند. این بدین معنی است که آنها یک سر عادی گربه مانند با پوزه ای که به طور آشکار گُوه مانند است ، دارند. آنها استخوان بندی خوبی داشتند ولی نه خیلی حجیم. موها خیلی بلند و ابریشمی ، نه بیش از اندازه فشرده و نه پشم مانند بوده اند. در سال ۱۹۶۸ میلادی Chas Ross گفته جالبی را در کتاب Book Of Cats راجع به گربه های ایرانی ذکر می کند. با وجود این که او همانند Buffon که در ۱۰۰ سال قبل از خود رنگ گربه های ایرانی را خاکستری می دانسته ، ولی بر این نکته نیز تأکید می کرده که نژاد گربه ایرانی موهای بسیار بلند و ابریشمی ، شاید بیش از نژاد Angora داشته اند. او ادامه می دهد آنها بی اندازه آرام و ملایم از لحاظ رفتاری بوده و احتمالاً یکی از زیباترین این گونه بوده اند. به نظر می رسد که در آن دوران رنگ آنها ، نه استخوان بندی آنها معیار اصلی افتراق بین گربه های اصیل ایرانی و گربه Angoran بوده است. در هر صورت در آن زمان هیچ انجمنی برای گربه ها ، هیچ کتابی برای جفت انداختن آنها و هیچ شجره نامه ای برای ارزشیابی آنها وجود نداشته است. اگر شخصی ادعا می کرده که دارای یک گربه ایرانی یا Angoran است ، هیچ کسی واقعاً نمی توانست خلاف ادعای او را ثابت کند (غیر از طریق رنگ آنها) ، زیرا هیچ استاندارد و هیچ راهی برای نفی چنین گفته ای وجود نداشته است.
نگارخانه گونههای گربه ایرانی
مقدمه و اهميت موضوع
هاري يک بيماري حاد و کشنده ويروسي سيستم مرکزي است که مخصوص گوشتخواران اهلي و وحشي بوده انسان و ساير حيوانات خونگرم پستاندار بطور تصادفي و غالباً از طريق گزش به آن مبتلا مي شوند
اهميت بيماري به دلايل زير مي باشد:
1. ميزان کشندگي بالا ( صد درصد ) بطوري که پس از ظهور علائم باليني چه در انسان و چه در حيوان متاسفانه درمان پذير نبوده و بيمار محکوم به مرگ خواهد بود.
2. افزايش روند حيوان گزيدگي انساني که بناچار سالانه مبالغ زيادي صرف خريد سرم و واکسن ضد هاري جهت درمان پيشگيري مجروهين مي گردد که در مورد واکسن کلاً و در مورد سرم بخش اعظم آن از کشورهاي خارج خريداري مي گردد. بطوريکه سالانه حدود 16 ميليارد ريال توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي و فقط به خريد فوق اختصاص مي يابد.
3. تلفات و خسارت اقتصادي که بيماري در دام ها ايجاد مي کند.
و ضعيت و پراکندگي بيماري در جهان
با وجوديکه بيش از يک قرن از کشف واکسن هاري توسط پاستور مي گذرد به علت تنوع ميزبان هاي حساس به بيماري در حيوانات اهلي و وحشي نظير گوشتخواران، علفخواران، جوندگان، خفاش ها هنوز بيماري در بيشتر کشورهاي جهان از نواحي قطبي تا مناطق استوايي به صورت آندميک وجود دارد و عليرغم پيشرفت هاي حاصل در تکنولوژي و علوم پزشکي و پيراپزشکي و مطالعات گسترده دهه اخير با کمال تاسف هنوز درماني براي مبتلايان به هاري پس از ظهور علايم باليني وجود ندارد. بطويکه عليرغم عدم گزارش دهي بسياري از کشورها ساليانه نزديک به 6 ميليون نفر در دنيا عليه هاري واکسينه شده حدود 000/500 نفر با فجيع ترين وضعي در اثر اين بيماري جان مي سپارند.
وضعيت بيماري در ايران
درکشور ما هم مشکل هاري وحشي و هم گرفتار هاري اهلي مي باشيم. هاري حيواني به صورت آندميک در تمام استان هاي کشورکم وبيش وجود دارد امادر مناطق جنگي و کوهستاني شيوع آن بيشتر است. مخازن هاري وحش در نقاط کوهستاني گرگ و روباه مي باشد. مخازن هاري شهري معمولاً سگ هاي ولگرد و در موارد کمي گربه ها هستند. ضمناً هر ساله تعداد زيادي از دام هاي اهلي در اثر ابتلاي به هاري تلف شده و زيان هاي اقتصادي فراواني را بوجود مي آورند.
بر اساس آخرين گزارشات رسيده از استان ها در سال 1374 پراکندگي گاز گرفتگي انسان توسط حيوانات مختلف به شرح زير است :
الف: استان هاي با آلودگي بسيارشديد(بروز230ـ 177 درصد هزار نفر جمعيت) شامل: استان اردبيل
ب: استان هاي با آلودگي شديد ( بروز 176 ـ 121 در صد هزار نفر جمعيت ) شامل: استان هاي گيلان، مازندران، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي و کهگيلويه و بوير احمد
ج: استان هاي با آلودگي متوسط (بروز 120 ـ 1/ 66 در صد هزار نفر جمعي ) شامل: استان هاي خراسان، سمنان، مرکزي، زنجان، همدان، خوزستان، چهار محال بختياري، فارس، بوشهر و کرمان
د: استان هاي با آلودگي کم ( بروز 66 ـ 11 در صد هزار نفر جمعيت ) شامل: استان هاي تهران، کردستان، کرمانشاه، ايلام، لرستان، اصفهان، يزد، سيستان و بلوچستان و هرمزگان
عامل بيماري
ويروسي است نوروتروپ که از گروه رابدوويروس ها ، ويروس هاري در حرارت 50 درجه سانتي گراد در عرض 15 دقيقه و در حرارت 60 درجه سانتي گراد در عرض 35 ثانيه و در حرارت 100 درجه سانتي گراد در عرض چند ثانبه ازبين مي رود. بنابر اين براي ضد عفوني کردن وسايل آْلوده کافي است چند دقيقه آن ها را بجوشانند، فنل، الکل، و فرمل سريعاً ويروس را از بين مي برند.
راههاي سرايت بيماري
1. راه گاز گرفتن: اصلي ترين راه (درگربه سانان از طريق کشيدن پنجول نيز ممكن است)
2. راه پوست: بيماري هاري از راه پوست سالم قابل سرايت نيست ولي اگر کوچکترين خراش يا زخمي در جلد وجود داشته باشد قابل انتقال خواهد بود.
3. راه مخاطات: امكان پذير است، بنابر اين سگ ها و گربه هاي به ظاهر سالم در اواخر دوره کمون بيماري، مي توانند از طريق ليسيدن لب و چشم و بيني کودکاني که با آنها بازي مي کنند صاحبان خود را به بيماري هاري مبتلا نمايند.
4. راه تنفس: امکان پذير است (خصوصاً در غارهايي که خفاش آلوده زندگي مي کند)
5. راه پيوند اعضاء: دو مورد انتقال در اثر پيوند قرنيه فرديکه مبتلا به هاري بوده و از قرنيه وي جهت 2 نفر استفاده گرديده است، در سال 1373 در ايران گزارش شده است ).
6. انتقال از راه دستگاه گوارش: بعيد است ولي حيوانات گوشتخوار ممکن است بندرت از خوردن لاشه حيوانات تلف شده از بيماري هاري به اين بيماري مبتلا شوند. ضمناً بايستي از خوردن گوشت و ساير فراورده هاي دام هاي مبتلا به هاري خودداري شود.
7. انتقال از راه جفت: بعيد نيست.
8. انتقال از طريق وسايل آلوده: بعيد است.(چون ويروس هاري بيهوازي است)
9. انتقال بيماري از انسان به انسان: جز در يک بررسي که در سال 1985 در پاکستان بعمل آمده و تعدادي از بچه هاي نوزاد که توسط يک نفر ختنه شده بودند و مبتلا به هاري شدند و بعداً معلوم شد که شخص ختنه کننده مراحل آخر دوره کمون هاري را طي مي نموده و بر طبق عادت سنتي مقداري از بزاقش را در محل ختنه مي ريخته مورد ديگري گزارش نشده است. با اين وجود هنگام نگهداري و پرستاري از شخص مبتلا به هاري بايد رعايت کليه جوانب احتياطي به عمل آمده و ضمن استفاده از وسايل حفاظتي کامل ، لوازم و وسايل بيمار با دقت هر چه تمامتر ضد عفوني گردد، ضناً پزشکان موظفند در مورد هر انسفاليت و فلجي با پرسش در مورد حيوان گزيدگي بيمار به بيماري هاري نيز توجه نمايد.
هاري در حيوانات
کليه حيوانات خونگرم پستاندار اهلي و وحشي اعم از گوشتخوار ـ علفخوار ـ پرندگان ـ خفاش ها نسبت به بيماري هاري حساس هستند که اين تعداد ميزبان هاي مختلف موجب گسترش وسيع بيماري شده است. مسئله هاري شهري در ايران بيشتر مربوط به سگ و در موارد کمي گربه و ساير حيوانات است.
علائم بيماري در حيوانات
دوره نهفتگي در سگ و گربه معمولاً 3 ـ 2 هفته و گاهي چند ماه است. در حيوانات ديگر دوره کمون بر حسب نوع حيوان فرق مي كند و در غير گوشتخواران طولاني تر از گوشتخواران مي باشد.نكته جالبي كه بايد به آن اهميت داده شود اين است كه در سگ و گربه 3 تا 10 روز قبل از علائم باليني ( بندرت بيشتر از 3 روز ) ويروس در بزاق حيوان وجود دارد و مي تواند بيماري را انتقال دهد. به عبارت ديگر اگر سگ و گربه در زمان گزش آلوده به هاري باشند علائم باليني حداكثر 5 تا 8 روز بعد در حيوان ظاهر خواهد شد. خوشبختانه با بررسي هائي كه توسط كارشناسان انستيتو پاستور ايران در نقاط مختلف كشور بر روي خفاش ها به عمل آمده تا كنون مورد مثبتي مشاهده نشده است.
علائم بيماري در حيوان
اولين علامت بيماري در رفتار و عادات حيوان مي باشد، بطوريكه يا:
بيش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پيدا مي كند و مثل اينكه ا زاو استعانت مي طلبد يا
عصباني و بد خو گرديده غذاي خود را بخوبي نمي خورد.
پيشرفت بيماري در موارد كمي به صورت فلجي ( هاري ساكت ) در آمده حيوان به گوشه اي پناه برده ابتدا دست ها سپس پاها و بعد ساير اندام ها فلج شده و در اثر فلج دستگاه تنفس تلف مي شود.
ولي در بيشتر مواقع پس از گذشت دوره تغيير رفتار، حيوان پريشان و مضطرب و كم كم به صورت وحشي و درنده در آمده به گاز گرفتن سنگ و چوب و اشيا مختلف پرداخته و خانه خود را ترك و بدون مقصد به هر جا مي رود و به هر كس و هر حيوان كه سر راه او باشد حمله مي كند، پس از مدتي در اثر دوندگي زياد و گرسنگي و تشنگي به علت عدم امكان بلع كف از دهانش سرازير شده و مرتباَ به زمين مي خورد، صداي پارس حيوان خشن و ناموزون و بريده و حالت درندگي در چهره اش هويدا مي باشد. سگ ها اغلب به وسيله مردم كشته مي شود و اگر فرار كند بزودي در اثر فلج دستگاه تنفسي خواهد مرد. گربه پس از طي دوره كمون به محل تاريكي مي رود و اگربا چراغ به آن جا بروند به افراد حمله مي كند و در مورد هاري پنجه هاي گربه مثل دندان سگ يا گرگ عمل مي كند زيرا گربه دائماَ مشغول ليسيدن پنجه هايش مي باشد و مرتب پنجه ها آلوده به بزاق مي شوند و موقع پنجه كشيدن بر روي دست و پا يا صورت انسان بيماري را ا زراه خراش انتقال مي دهد.
در حيوانات نشخوار كننده علائم هاري متفاوت است ولي همگي مشكلاتي از نظر بلع پيدا مي كنند و آب و كف از دهانشان سرازير مي شود. در چنين مواردي به هيچوجه نبايد دست را داخل دهان حيوان كرد.
در روباه ها گاهي دوره كمون طولاني شده و در اين مدت به صورت ناقل سالم در مي آيند. در خفاش ها نيز چنين است و گاهي دوره كمون تا يك فصل طول مي كشد و در تمام اين مدت حتي بدون اينكه داراي تيتر آنتي بادي باشند بيماري را انتقال مي دهند. مقدار بزاقي كه گرگ دفع مي كند خيلي بيشتر از سگ مي باشد. ضمناَ در يك بررسي سگي كه با ويروس نوع اتيوپپي آلوده شده بود پس از ظهور علائم باليني به تدريج بهبودي يافته و به تناوب مدت 305 روز ويروس رادر بزاق خود داشته. پس امكان ناقل سالم بودن در سگ هم وجود دارد.
علائم بيماري در انسان
بيماري در انسان داراي 4 مرحله است كه عبارتند از:
الف : دوره كمون بيماري: بين 2 تا 8 هفته و گاهي كمتر تا 5 روز و به طور نادر تا 1 سال و بيشتر
عوامل موثر در دوره كمون:
فاصله محل گاز گرفتگي تامغز: هر چه اين فاصله كمتر باشد بيماري زودتر ظاهر خواهد شد.
وسعت جراحات: هر چه وسعت جراحات بيشتر باشد انتشار ويروس بيشتر و دوره كمون كوتاه تر خواهد بود.
نوع حيوان مهاجم: گاز گرفتگي به وسيله حيوانات وحشي خصوصاَ گرگ خطرناك و سريع الانتشارتر از گزش حيوانات اهلي است.
كيفيت محل گاز گرفتگي: گاز گرفتگي هايي كه از روي لباس انجام گيرد دوره كمون بيشتري از موارد مشابه در نقاط عريان بدن را خواهد داشت.
سن: در بچه ها دوره كمون كوتاه تر از بزرگسالان مي باشد.
عوامل ديگر: عوامل ديگري مثل حدت ويروس و راه ورود ويروس در دوره كمون بيماري موثرند ( اگر ويروس ا زراه تنفس وارد شوند دوره كمون كوتاه تري خواهد داشت ).
ب: دوره مقدماتي بيماري: اين دوره 2 تا 3 روز قبل از ظهور علائم اصلي بيماري بوده و دوتا سه روز و گاهاَ يك هفته تا ده روز بطول مي انجامد.
نشانه هاي مهم اين دوره:
خستگي ، بي اشتهايي ، افسردگي ، بيقراري ، تف اندازي ، سوزش و خارش و گاهي درد محل گزيدگي ، هيجان ، تحريك پذيري ، بي خوابي ، تب و دردهاي شكمي.
ج: دوره بر انگيختگي: مهم ترين علائم:
تحريك پذيري شديد، بيمار در اثر كوچكترين صدا يا نور يا ساير محرك هاب شدت متشنج شده و دچار انقباضات شديد عضلاني شده، خود را به در و ديوار زده و اطراف دهان را كف مي پوشاند.
عطش، بيمار عطش فراوان داشته ولي به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشيدن آب نمي باشد و هنگام نوشيدن عق مي زند و احساس خفگي مي نمايد.
هيدروفوبي ، بيمار باديدن يا شنيدن صداي آب به شدت تحريك مي گردد.
آئروفوبي ، عبور هوا از روي صورت نيز باعث تحريك بيمار مي شود.
نكته: انسان هار بطور كلي نسبت به تمام محرك هاي فيزيكي، شيميايي، حسي، بويايي عكس العمل شديد نشان مي دهد ولي اين عكس العمل ها و رفتار هاي تهاجمي 1 تا 5 دقيقه بيشتر طول نكشيده و در فواصل پيدايش آن ها بيمار خسته و كوفته ، آرام و بيحال بر روي تخت يا زمين مي افتد.
صداي بيمار خشن ، لب ها برگشته ، نگاه او ثابت و متحير و مردمك چشم متسع و اشك از چشما ن وي سرازير مي شود، گاهي حالت لوچي ظاهر مي گردد.
غالباَ استفراغ شديد و خون آلود وجود دارد.
قدرت تكلم از بيمار سلب شده صدائي شبيه به صداي حيوان مهاجم از خود در مي آورد.
درجه حرارت بدن كمي بالا مي رود و ندرتاَ به 40 درجه مي رسد، عرق در ابتداي بيماري زياد است ولي به تدريج كم مي شود.
د: دوره اغماء: بيمار به تدريج با افزايش و تشديد انقباضات عضلاني و نخوردن غذا و نياشاميدن آب ناتوان و فرسوده شده و در اثر انقباضات شديد عضله قلب و بالاخره فلج دستگاه تنفسي فوت مي نمايد. ضمناَ نوع فلج در بيمار هار از نوع بالارونده و قرينه مي باشد به همين جهت گاهي با بيماري گيلن باره اشتباه مي شود. نكته جالب اينكه از ابتدا تا انتهاي بيماري هوش و هواس بيمار پابرجا بوده و به اطرافيان خود با ايما و اشاره توصيه مي كند كه به او نزديك نشوند و اين يك معيار تشخيص براي پزشك معالج مي باشد.
هـ : مرحله مرگ
تشخيص هاري:
مورد مظنون ( Suspected ) : هر نوع تماس مشكوك انسان با بزاق حيوان ( تا مدت حداكثر 14 روز در گوشتخواران و 3 الي 4 ماه در علفخواران ) به عنوان حيوان گاز گرفتگي و مشكوك به هاري بوده بايستي ثبت و گزارش گردند.
تشخيص محتمل ( Probable ) : بروز علائم باليني آنسفالو ميليت (ترشح بزاق، سر درد، هيدروفوبي، فتوفوبي و...) با توجه به سابقه بيمار (تماس با بزاق حيوان و يا گزش و يا پيوند عضو).
تشخيص قطعي ( Define ) : جداكردن ويروس از مغز و يا بزاق و يا پوست ناحيه گردن و يا مشاهده اجسام نگري درسلولهاي عصبي مغز
توضيح : كليه موارد ب و ج ( محتمل و قطعي ) مي بايستي به عنوان مورد هاري ثبت و ضمن گزارش تلفني فوري در آمار ماهيانه نيز منظور و فرم بررسي همه گيرشناسي انفرادي جهت آنان تكميل و از طريق معاونت بهداشتي دانشگاه ها و دانشكده هاي علوم پزشكي به اداره كل پيشگيري و مراقبت بيماريها ارسال گردد.
تشخيص هاري در انسان:
الف : قبل از بروز علائم :
1. تشخيص هاري در حيوان مهاجم بوسيله دكتر دامپزشك.
2. تحت مراقبت قرار دادن سگ گزنده به مدت 10 روز تمام ، و اگر تا روز تزريق نوبت چهارم واكسن(روز چهاردهم) سگ زنده ماند مسلماَ هار نيست و بايد از ادامه واكسيناسيون شخص گزيده شده خودداري شود.
3. كشتن حيوان مشكوك به هاري و ارسال سر حيوان به انستيتو پاستور( بريدن سر حيوان بايد بوسيله مامورين دامپزشكي يا بهداشت با استفاد هاز وسائل كامل خفاظتي انجام مي گيرد و در يك كيسه نايلوني ضخيم غير قابل نفوذقرار داده و آن را در يك يخدان پر از يخ قرار مي دهند ).
4. نمونه برداري از بافت مغز با استفاد ه از كيت هاي مخصوص نمونه برداري.
ب : بعد از ظهور علائم و مرگ :
پس از ظهور علائم هاري و به منظور تشخيص قطعي بيماري در انسان پس از فوت مي بايستي مراتب تلفني با بخش هاري و به منظور نمونه برداري ( اتوپسي ) اعلام و هماهنگي و اقدام لازم بعمل آيد.
درمان :
هر چند بيمار مبتلا به هاري پس از ظهور علائم باليني قاعدتاَ محكوم به مرگ مي باشد ولي بدليل اينكه سه مورد بهبودي از بيماري در انسان و موارد بيشتري در حيوانات گزارش شده است. بيمار را بايد تحت مراقبت هاي ويژه قرار داد به اين ترتيب كه او را در يك اطاق كم نور در محلي بي سر و صدا و ساكت و آرام بستري نموده اقدامات زير را انجام داد :
تامين تعادل الكتروليتي.
تزريق داروهاي آرامبخش و ضد تشنج.
تزريق آنتي بيوتيك در صورت وجود عفونت.
ساكشن مواد ترشحي از ريه و باز نگهداشتن راههاي تنفسي و در صورت امكان استفاد ه از دستگاه ريه مكانيكي.
نكته: افرادي كه از بيماران هار مراقبت مي نمايند بايد قبلاَ بر عليه بيماري هاري واكسينه شده باشند و در تمام مدت تماس از ماسك ، دستكش ، عينك ، و گان استفاده نمايند. ضمناَ تمام كسانيكه باب يمار هار تماس مخاطي داشته يا در معرض تماس با بزاق و تراوشات دهان بيمار قرار گرفته اند علي الخصوص كه داراي زخم باز يا ترك خوردگي در دست و پا باشند اگر قبلاَ واكسينه نشده اند بايد يكدوره كامل واكسن ( پنج نوبت ) تزريق نمايند.
جسد شخص فوت شده از بيماري هاري نبايد بطور معمول كفن و دفن شود بلكه بايد جسد را پس از ضد عفوني در يك قطعه بزرگ نايلون ضخيم غير قابل نفوذ پس از پاشيدن پودرهاي ضد عفوني كننده پيچيده و به صورت بسته بندي دفن بهداشتي نمايند.
اقدامات درمان پيشگيري در مورد افراد حيوان گزيده :
افرادي كه مورد گاز گرفتگي حيوانات قرار مي گيرند اگر بلافاصله و در اسرع وقت به مراكز درمان پيشگيري مراجعه و تحت اقدامات درمان پيشگيري قرار گيرند مي توان از ابتلاي به بيماري هاري در آن ها جلوگيري كرد.
اين اقدامات عبارتند از :
1. زدودن و خارج ساختن ويروس هاري از محل زخم :
مهم ترين قسمت پيشگيري از هاري ( تا 50% ) رعايت كامل همين نكته است ، براي اين كار لابلاي زخم را با آب تميز و صابون ( با استفاد ه از برس ) حداقل به مدت 5 تا 10 دقيقه عميقاَ شستشو و در جريان آب روان قرار دهيد.
2. خارج کردن کف صابون از لابلاي زخم :
با استفاده از شيلنک آب يا پيستوله آب پاش و بوسيله برس، زيرا باقي ماندن صابون بعضي مواد ضد عفوني کننده را که بدنبال شستشو مورد استفاده قرار خواهد گرفت خنثي مي کند.
3. قطع کامل قسمت هاي له شده و نکروزه.
4. ضد عفوني زخم با الکل 4 تا 70 درجه يا محلول بتادين 1% يا ساير مواد ضد عفوني کننده.
5. زخم حيوان گزيدگي را نبايد بخيه زد ، چون ويروس هاري بيهوازي بوده و در مقابل نور و اکسيژن هوا خاصيت حياتي خود را از دست مي دهد.البته در مورد زخم هاي بسيار عميق که شريان هاي خونريزي دهنده دارند استثنائاً مي توان شريان را بخيه زد که در اين صورت مي بايستي مقداري سرم ضد هاري را در داخل زخم انفيلتره نمود.
6. تزريق سرم ضد هاري :
بخصوص در گزش توسط حيوانات وحشي ، متواري شدن حيوان مهاجم ، زخم هاي عميق و متعدد بويژه در ناحيه سر وصورت و گردن يا نوک انگشتان ( 20 واحد به ازاي هر کيلو گرم وزن ، نصف آن در عضله و نصف ديگر در داخل و اطراف جراحت ، اگر بيش از 5 ميلي ليتر باشد در دو محل جداگانه تزريق گردد ).
7. تزريق واکسن ضد هاري :
در پنج نوبت در روز هاي 0 ـ 3 ـ 7 ـ 14 ـ 30 ( + 90 ) حتماً در عضله دلتوئيد، در اطفال کمتر از 2 سال در ناحيه فوقاني جانبي ران (10 ـ 7 روز بعد از واکسيناسيون آنتي بادي در بدن شخص ظاهر مي شود).
نكته : در افراد زير دز اوليه واكسن 2 به برابر افزايش مي يابد: بيماري مزمن (نظير سيروز كبدي) ، نقص ايمني مادر زادي يا ابتلا به ايدز ، مصرف كورتيكو استروئيد ها و داروهاي ضد مالاريا ، فقر غذايي ، مرا جعه با تاخير (48 ساعت يا بيشتر) ، در افراديكه تزريق واكسن و سرم لازم باشد ولي سرم در دسترس نباشد.
عوارض واکسن : ندرتاً سرخي و تورم ناحيه تزريق ، تورم غدد لنفاوي مجاور و گاهي سردرد ، سرگيجه ، تهوع ، درد هاي عضلاني ، خارش و کهير ( که با مصرف آنتي هيستامين و کورتون و اپي نفرين برطرف خواهد شد) آنسفاليت ، بسيار ندرتاً 4 ـ 1 هفته بعد از واکسيناسيون.
8. تزريق سرم و واکسن ضد کزاز .
9. آنتي بيوتيک تراپي: ه منظور پيشگيري از عفنت هاي ثانويه ( پني سيلين ، آموکسي سيلين ، سفالکسين ) به مدت 10 ـ 7 روز.
10. تحت مراقبت قرار دادن حيوان مهاجم :
به مدت 10 روز، اگر حيوان تلف شد واکسيناسيون تا آخر ادامه مي يابد، و اگر سالم بود حيوان مسلماً هار نيست و ادامه واکسيناسيون لازم نيست.
11. نمونه برداري از حيوان مهاجم مشکوک.
برنامة كنترل و پيشگيري در سطح مراكز بهداشتي درماني
1. آموزش مردم در زمينة اهميت بيماري ، راههاي سرايت و راههاي جلوگيري از ابتلا به بيماري
2. ايجاد هماهنگي بين واحدهاي مختلف مستقر در سطح منطقه از قبيل شهرداري ـ دامپزشكي ـ محيط زيست ـ بخشداري و...جهت اقدامات مربوط به بهسازي محيط و جمع آوري و دفن صحيح زباله ـ اتلاف سگهاي ولگرد و..
3. جلب همكاري و مشاركت مردم در زمينة جمع آوري و دفن صحيح زباله؛
4. آموزش دامداران و روستائيان در زمينة همكاري با مسئولين دامپزشكي جهت شناسايي و قلاده زدن و واكسيناسيون سگ هاي خانگي و گله عليه هاري؛
5. آموزش دامداران در زمينة عدم كشتارهاي غير مجاز.
نکات مهم در درمان پيشگيري هاري
1. تحت نظر گرفتن فقط براي سگ و گربه اهلي است، و در حيوانات ديگر که دوره کمون متغيير دارند مصداق ندارد.
2. اگرواکسن تمام شده بود سرم را تزريق كرده و بعد از رسيدن واکسن، دوز اوليه را 3-2 برابرو در جاهاي مختلف بدن تزريق كنيد.
3. اگر سرم تمام شده بود و تزريق سرم لازم بود دوز اوليه واکسن را 2 برابر تزريق نماييد.
4. سرم هاري و سرم کزاز بايستي دور از محل واکسن همنام خود تزريق شوند.
5. گزش موش خانگي و موش صحرايي و خرگوش نياز به درمان هاري ندارد. ولي به شستشو، واکسن کزاز و آنتي بيوتيک نياز دارد.
6. در صورت وجود حساسيت قبلي به آنتي بيوتيکها ( کلر تتراسايکلين، استرپتومايسين ، نئومايسين وآمفوتريسين B ) واکسن هاري با احتياط مصرف شود و در صورت بروز حساسيت به اين آنتي بيوتيکها يا پروتئين مرغي0واکسن، از آمپولهاي آنتي هيستامين ، اپي نفرين و کورتيکواستروئيدها استفاده شود.
7. در ايران تا بحال هاري در خفاش گزارش نشده است ولي در کشورهاي ديگر مثل آمريکا از منابع اصلي است.
8. پنجه کشيدن گربه (به علت ليسيدن پنجه) همانند گاز گرفتگي در نظر گرفته ميشود و درمان هاري ميخواهد.
9. از مصرف کورتون و داروهاي مضعف ايمني تا يک ماه پس از آخرين دوز واکسن خودداري شود.
10. از مصرف ويالهاي سرمي با تغيير رنگ خودداري شود.
11. گاو، گوسفند، شتر يا بزي که توسط حيوان هار گزيده شده، بايد هرچه زودتر ( حداکثر در يک هفته ) زير نظر دامپزشک ذبح شده و طبق نظر دامپزشک عمل شود.
12. عوارض واکسن ضد هاري نادر بوده و گاهي سبب سرخي و تورم ناحيه تزريق، تورم غدد لنفاوي مجاور، سر درد، سرگيجه، تهوع، دردهاي عضلاني، خارش و کهير ميشود، انسفاليت بسيار نادر بوده و در صورت بروز 4-1 هفته بعد رخ ميدهد.
13. عوارض سرم ضد هاري نادر بوده، گاهي سبب تب و کمي درد ميشود ( آنافيلاکسي، تورم عصبي عروقي و عوارض کليوي بسيار نادر است ).
14. در زنان حامله و افراد حساس به پروتيين مرغي از واکسن PCEC استفاده نشود و در عوض از واکسنهاي VERO يا HDC استفاده شود ( بقيه درمان مثل فرد بدون بيماري قبلي است ).
15. اگر فرد گزيده شده پس از 7 روز از زمان گزش مراجعه کند تزريق سرم هاري ارزشي ندارد.
|
الگوريتم درمان پيشگيري هاري در گزيدگي ها |
|
فرد مراجعه کننده |
|
بيش از4 سال ميگذرد |
|
هيچ اقدامي نميخواهد |
|
گزش سروصورت |
|
3 دز واکسن بدون سرم (0 و 3 و 7) |
|
گزش نواحي ديگر |
|
2 دز واکسن بدون سرم ( 0 و 3 ) |
|
کمتر از 4 سال ميگذرد |
|
با گزيدگي |
|
با تاخير بيش از48ساعت |
|
با تاخير زير 48 ساعت |
|
مثل پرسنل آزمايشگاهها و بخشهاي هاري ـ پرورش دهندگان سگ ـ دامپزشکان ـ مسافران مناطق اندميک ـ کارگران کشتارگاهها ـ خدمه باغ وحش ـ شکارچيان ـ شکاربانان |
|
واكسن در 3 نوبت : روزهاي 0 – 7 – 21 تا 28 ويا 0– 28 -56 + يکماه فاصله از آخرين دز واکسن تا شروع به کار يا مسافرت + تکرار سالانه |
|
بدون سابقه واکسن يا واکسيناسيون قبلي ناقص |
|
بعد از مواجهه(با حيوان واکسينه يا غيرواکسينه ) |
|
قبل از مواجهه (Pre-exposure) |
|
بدون گزيدگي |
|
دز اوليه واکسن 2 برابر و در دو طرف تزريق شود ( در فقط گزش سگ يا گربه اگر بيش از 10 روز گذشته و سگ يا گربه گزنده زنده مانده براي هاري اقدامي نميخواهد اما براي کزاز درمان شود) |
|
در بيماريهاي زير دز اول واکسن 2 برابرشود: بيماري مزمن ( سيروز کبدي ) نقص ايمني مادر زادي يا ايدز ـ مصرف داروهاي مهارکننده ايمني (کورتون ـ شيمي درماني ) ـ مصرف داروهاي ضد مالاريا ـ فقر غذايي |
|
فرد بدون بيماري قبلي |
|
تماس بزاق يا دندان يا پنجه حيوان بزخم يا خراش بدون خونريزي يا ايجاد خراش سطحي و کم عمق |
|
واکسن بدون سرم
|
|
تزريق واکسن در عضله دلتوئيد ( زير 2 سال در قسمت فوقاني جانبي ران ) (در ناحيه سريني هرگز زده نشود) بصورت دو نوع درمان پيشگيري کامل و ناقص به شرح زير : 1. درمان پيشگيري کامل ( 5 نوبته ) : وقتي که (1)حيوان متواري شده(2) دامپزشک حيوان را هار تشخيص داده (3) نمونه ارسالي از مغزحيوان هاري را نشان دهد (4)حيوان وحشي بوده سگ يا گربه تحت نظر نباشد (5) سگ يا گربه تحت نظر در عرض 10روز بميرد0 در 5 نوبت در روزهاي 0 ، 3 ، 7 ، 14 ، 28 (+ 90 ) 2. درمان پيشگيري ناقص ( 3 نوبته ) : وقتي که (1) فقط سگ يا گربه غير متواري و اهلي صاحب دار پس از 10 روز مراقبت زنده بماند يا (2) نمونه ارسالي از مغز حيوان از نظر هاري منفي گزارش شود0 فقط در سه نوبت در روزهاي 0 ، 3 ، 7 |
|
1-گاز گرفتگي حيوانات به صورت عميق يا متعدد يا در سر و صورت يا نوک انگشتان،2- پنجه کشيدن گربه،3- ليسيدن و تماس بزاق حيوان با مخاط دهان و چشم يا زخم باز فرد
|
|
واکسن + سرم
|
|
واکسن مثل جدول روبرو و سرم طبق جداول زير |
|
سرم حيواني (هترولوگ) : اول تست شود اگر منفي بود مقدار 40 واحد براي هر کيلو وزن بدن نصف داخل عضله و نصف داخل و اطراف زخم |
|
سرم انساني ( هومولوگ ) : تست نميخواهد 0 مقدار 20واحد به ازاي هر کيلو وزن بدن( نصف داخل عضله و نصف داخل و اطراف زخم) |
|
فردبا بيماري قبلي |
|
واکسيناسيون کامل در 5 نوبت بدون سرم ( 0 – 3 – 7 – 14 – 28 ) |
|
غذا دادن به حيوان مشکوک يا ليسيدن پوست سالم توسط حيوان مشکوک |
|
با سابقه واکسيناسيون قبلي کامل |
|
پيگيري مستمر و فعال براي نوبتهاي بعدي
|
|
در صورتي که حجم هر کدام بيش از 5 ميلي ليتر شد در دو عضله تزريق شود |
الگوريتم درمان پيشگيري کزاز در بيمار گزيده شده |
|
قبلاواکسيناسيون کامل شده است و کمتر از 5 سال از آخرين دز آن ميگذرد |
|
قبلا واکسيناسيون کامل شده است و بيش از 5 سال از آخرين دز آن ميگذرد |
|
قبلا واکسينه نشده است يا واکسيناسيون قبلي مشکوک است |
|
اقدامي نميخواهد |
|
يک نوبت يادآور |
|
يک دوره کامل واکسيناسيون کزاز با توجه به سن + سرم ضد کزاز |
|
حيواني ( هترولوگ ): اول تست شود اگر منفي بود 3000 واحد عضلاني تزريق شود. اگر زخم عميق يا وسيع باشد دز اوليه را 3-2 برابر کنيد ( حجم بالاي 5 ميلي ليتر در دو عضله جداگانه تزريق شود ) |
|
توجه کنيد که: 1ـ اگر قرار باشد واکسيناسيون کـزاز کامل انجام شود چه حيوان گزنده در عرض 10 روز بميرد چه زنده بمـاند فرقي نميکند (وبايد واکسن کزاز کامل تزريق گردد) 2ـ منـظور از واکسيناسيون کـامل کـزاز سـه بار تزريق توکسـوئيـد ( واکسن ) مطابق با سن بيـماروطبق آخرين دستورالعملهاي کشوري است . |
|
واکسن کزاز (پشت بازو) |
|
نصف سرم هاري در باسن (نصف ديگر در محل گزش) |
|
واکسن هاري فقط در عضله دلتوئيد |
|
سرم کزاز در باسن |
|
واکسن هاري در کودک زير 2 سال (ناحيه فوقاني خارجي ران) |
|
محل تزريق واکسنها و سرمها در بيمارگزيده شده |
|
فرد گزيده شده |
|
نحوه تزريق سرم ضد کزاز |
|
انساني (هومولوگ= تتابولين) يك ويال 250 واحدي عضلاني |
کلمات کلیدی : اپي فيز، ماسه مغزي، گوسفند ، epiphysis, brain sand, sheep |
|||||||||
|
کلمات کلیدی (انگلیسی): اپي فيز، ماسه مغزي، گوسفند , epiphysis, brain sand, sheep |
|||||||||
|
چکیده: چكيده جسم پينئال اغلب حاوي كنكرسيونهاي ماسه مغزي (brain sand) است. كنكرسيونها عمدتاً از فسفاتها و كربنات كلسيم تشكيل ميگردند و تعداد آنها با افزايش سن زياد ميشود. منشاء و مكانيسم تشكيل آن بهطور دقيق شناخته نشده است. اجسام كلسيفيه به عنوان نقطه مرجعي در راديوگرافي جمجمه مورد استفاده قرار ميگيرند. نظر به اهميت ماسه مغزي مطالعه حاضر به تحقيق در ارتباط با وجود ماسه مغزي در گوسفند ميپردازد. براي اين منظور تعداد 24 نمونه اپي فيز گوسفندان7،6،4،3 ساله داخل محلول بوئن (Boins fluid) قرار گرفت. پس از 8 ساعت نمونهها ازمحلول بوئن به الكل 70 درصد انتقال داده شدند. بعد از 72 ساعت نمونهها پاساژ و پس از آمادش بافتي به روش ون كوسا (von kossa) رنگ آميزي گرديدند و با ميكروسكوپ نوري مورد مطالعه قرار گرفتند. همچنين در اين مطالعه تعداد 6 نمونه مغز كامل پس از قرار گرفتن در محلول 10درصد فرمالين به مدت دوماه، در ارتباط با اپي فيز مورد مطالعه قرارگرفت. نتايج بدست آمده نشان داد كه فقط در نمونه مغز گوسفند7 ساله ماسه مغزي سياه رنگ در مركز پارانشيم غده وجود دارد. |
|||||||||
|
چکیده (انگلیسی): Abstract: Pineal bodies usually contain a concretion called brain sand. Concretion is mostly composed of phosphate and calcium carbonate. The concretion increases with age, however the origin and mechanism of formation of these materials are not clearly understood. Calcified bodies are usually used as a guide in radiographic studies. Due to the importance of these materials, this research was done on brain sands in sheep brains. In this research, 24 specimens of pineal glands were collected from sheep at the ages of 3, 4, 6 and 7 years. They were then fixed in boin's Fluid for 8 hours and then put in 70% ethanol. After 72 hours, the specimens were stained by Von Kossa and studied with light microscope. For studying pineal body, 6 whole brains were put in10% formaldehyde for 2 months. Results showed that brain sands were only seen in 7 years old sheep in the central part of pineal glands. دوستان عزيز در صورت تمايل به مطالعه كامل مقاله نظر خود را بفرماييد تا مقاله به صورت كامل ارائه گردد اه كياوش فرحي |
حکیم مهر - روزنامه ایران به مناسبت روز دامپزشکی (14 مهر) گفتگویی با دکتر احمد اقتصاد رئیس اسبق سازمان دامپزشکی کشور و مدیرعامل فعلی شرکت نظام سبز سلامت و دکتر زهرا طوطیان متخصص آناتومی و عضو هیأت علمی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران داشته است که در اینجا برای اطلاع عموم بینندگان محترم حکیم مهر بازخوانی میگردد :
ایران : دامپزشکی ازجمله شاخههای مهم علوم زیستی است که از منظر اقتصادی، سلامت انسان و بهداشت جامعه در کشورهای مختلف از اهمیت بسزایی برخوردار است. با توجه به این که حدود 50درصد از بیماریها، بین انسان و دام مشترک است، توجه به نقش شاخه دامپزشکی و متخصصانی که در این حوزه فعالیت میکنند در حفظ و کنترل بهداشت دام و فرآوردههای دامی، مراقبت، پیشگیری و کنترل بیماریهای مشترک دام و انسان و سلامت غذا ضروری است.
به مناسبت روز دامپزشکی با دکتر زهرا طوطیان و دکتر احمد اقتصاد، زوج دامپزشک که 30 سال از زندگی خود را به خدمت در این حوزه در مناطق مختلف کشور مشغول بودهاند به گفتوگو نشستهایم.
گفتوگو با دکتر زهرا طوطیان

چه سالی وارد دانشگاه شدید و به چه علت رشته دامپزشکی را برای ادامه تحصیل انتخاب کردید؟
سال 51 وارد دانشگاه شدم. در آن زمان به طور کلی تنها 10 رشته برای ادامه تحصیل وجود داشت. کسی که میخواست در رشته پزشکی ادامه تحصیل بدهد نمیتوانست دامپزشکی را انتخاب کند و اگر کسی علاقهمند به دامپزشکی بود باید آن را اولویت اول کار خود قرار میداد و کسی که این رشته را انتخاب میکرد باید دور رشته علوم پزشکی را خط میکشید. من طب را دوست داشتم ولی کمی از آن هراس داشتم، از طرف دیگر شناخت دقیقی به دامپزشکی نداشتم و تنها میدانستم دامپزشکی طب در فضای باز است. با این همه تصمیم گرفتم اولویت اولم دامپزشکی باشد که در دانشگاه تهران قبول شدم، هدفم پذیرفته شدن در دانشگاه تهران بود. ورودیهای آن سال 10 دختر در برابر 90 پسر بود. این مسئله ما را قویتر میکرد که تعهد و قاطعیت بیشتری داشته باشیم.
پس از آنکه وارد دانشکده و رشته دامپزشکی شدید آن را چطور یافتید؟
به دانشکده که رفتم هر روز بیشتر علاقهمند شدم و آن را ادامه دادم. در سال سوم ترم اول بود که با دکتر ازدواج کردم. همکلاسی بودیم، او نماینده پسرها بود و من نماینده دخترها و شناخت ما به علت ارتباط درسی بیشتر شد. از طرفی از نظر دیدگاههای اخلاقی و مسائل مذهبی به یکدیگر نزدیک بودیم.
چه زمانی شروع به کار کردید؟
در سال 57 فارغالتحصیل شدم. در شروع کار من و همسرم اعتقاد به خدمت در مناطق محروم داشتیم. به ایلام رفتیم در منطقه جنگلی با فرزندمان شروع به کار کردیم. و پس از آن به زنجان منتقل شدیم 5 سال کار کردم و با تشویق دکتر ادامه تحصیل دادم چون جراحی را دوست داشتم تصمیم به ادامه تحصیل در رشته آناتومی گرفتم. در آن زمان دانشکده ما دوره تخصصی نگذاشته بود. و من به اجبار برای گرفتن تخصص به دانشکده پزشکی رفتم و پس از 2 سال به دانشکده دامپزشکی منتقل شدم.
قبل از اینکه وارد کرسی استادی و تدریس شوید چه تجربیاتی کسب کردید؟
7 سال در سازمان دامپزشکی بودم تجربههای زیادی به دست آوردم و همین تجربهها در تدریس به من کمک کرد. به خاطر عشق به کار با جیپ به مناطق محروم و دور دست مثل دهلران میرفتم و در زمستان در طویلههای اهالی روستاها حیوانات را سزارین میکردم. میخواستم ثابت کنم یک زن دامپزشک مثل یک مرد دامپزشک مفید است. این مبارزه را از زمان دانشجویی شروع کرده بودم. به گمان من هر دامپزشکی برای خدمت باید ابتدا به مناطق محروم برود و به مردم کمک کند. در آنجا بود که به تجربیات فراوان دست پیدا کردم، فهمیدم که تمام سرمایه یک خانواده روستایی گاوش است و مرگ گاو برای او مرگ زندگی است و نجات آن دام یعنی نجات زندگی یک خانواده محروم و روستایی.
در این زمان مهمترین اصل برای کمک به این خانوادهها را در چه میبینید؟
در حال حاضر بزرگترین خدمت پیشگیری است. باید در تمام مناطق پیشگیری از بیماری انجام شود. باید دامپزشکان و دانشجویان ما دنبال مادیات و پول نباشند. متأسفانه گاهی اوقات دانشجویان یا متخصصان وظیفهای به آن شکل احساس نمیکنند ما در این سالها به این چیزها فکر نمیکردیم. باید این فرهنگ زنده نگه داشته شود. دانشجوهایم را تشویق میکنم که از هر راهی که میشود به دامپزشکی خدمت کنند.
چه خاطرهای از آن سالها دارید؟
در ضمن کار خاطرات زیادی دارم. در زنجان گاوی را با وانت به کلینیک آوردند که سخت زایی داشت و در حال مرگ بود. دامدار گریه میکرد و نگران مرگ گاو بود و من در حال تلاش برای به دنیا آوردن گوساله دلداریاش میدادم. موقع تولد گوساله، گاو مادر شروع به لیس زدن گوساله کرد.
چه آرزویی دارید؟
آرزو دارم جوانان ما در آینده در محیطی که انگیزه و آینده روشنی را سر راه میبینند کار کنند و نتیجه زحمات اساتید خود را در راه درست به کار ببرند. از دیدن دانشجویان موفقم خوشحال میشوم و زیباترین لحظه زندگی ام همین لحظه است. هنوز عشق همان سالها را در راه دامپزشکی در وجودم دارم و برای رسیدن کشور به موفقیت تلاش میکنم.
گفتوگو با دکتر احمد اقتصاد

فعالیت خود را از چه زمان آغاز کردید؟
کارم را بعد از انقلاب به دستور امام(ره) از ایلام شروع کردم. از شمیران به ایلام رفتیم و در آنجا 2 سال فعالیت کردیم.
یک سال جنگ بود که در هنگام کار به جبهه هم کمک میکردم. سپس به استان زنجان رفته و در آنجا رئیس دامپزشکی شدم. 5/5 سال در این سمت بودم. ولی با توجه به فعالیتهایی که در سطح استان کرده بودم، به سمت معاون وزیر و رئیس سازمان دامپزشکی در سال 64 منصوب شدم.
تا اواخر 67 مسئول سازمان دامپزشکی کشور بودم و دو سال در بنیاد مستضعفان مسئولیت داشتم. همان سالها بود که دستور انتقال باغ وحش به پارک ارم را صادر کرده و باغ وحش را تأسیس کردم. بعد از آن سمتهای مختلف مدیریت، معاونت، و مشاور رئیس سازمان به من اعطا شد.
چهار بار در اجلاس بینالمللی oae در پاریس شرکت کردم. چند بار برای نظارت بر کار بهداشتی مواد غذایی و واردات گوشت به برزیل، استرالیا و چین رفتم.
پس از بازنشستگی چگونه فعالیتهای خود را ادامه دادید؟
پس از بازنشستگی به عنوان مشاور خدماتم را ادامه دادم. در حال حاضر در نظام دامپزشکی کمک میکنم. طبق آئین نامه دولت در مجموعهای به نام شرکت تأمین نیروی انسانی نظام سبز سلامت بر مسئولین فنی بهداشتی نظارت دارم.
در گذشته چون این افراد از کار فرما حقوق دریافت میکردند اعمال نظر بهداشتی آنچنان دقیقی نداشتند.
ولی در ماده 19 طرحی که داده شد ـ قطع وابستگی فنی بهداشتی در کشتارگاهها از کارفرما ـ انجام شد و این مسئولیت به نظام دامپزشکی محول شده است.
چه موانعی را با درایت از سر راه برداشتهاید؟
تیر ماه سال 1358 به ایلام رفتم. در آن سالها در آن منطقه تلفات دام زیاد بود. با فعالیت زیاد عملیات واکسیناسیون را به اجرا در آورده و جذب نیرو کردیم و بر اثر این انسجام بیماریها مهار شد.
در زمان جنگ در جایی که عشایر منتقل شده بودند فعالیت میکردیم. با خانوادهام در میان چادرنشینان زندگی کرده و به بررسی بیماریهای دامی میپرداختیم.
مهمترین کاری که انجام دادید؟
با فعالیتهایی که کردم در اجلاسهای بینالمللی عضویت ایران در اوایل انقلاب دوباره تأیید شد که با کمک آن سازمانهای بینالمللی امکان شناخت و کنترل بیماریها به وجود آمد. سپس از مسائل قرنطینه مرزی شروع شد و دام قاچاق و غیر بهداشتی دیگر وارد نمیشد.
در زمان جنگ ما اجازه نمیدادیم مشکلات ایجاد شود. در سالهای جنگ به علت اینکه گوشت از اروپا میآمد بعد از انفجار چرنوبیل بلافاصله جلو واردات گوشت را گرفتیم. من احتمال میدادم که شاید در گوشت دامها تشعشع وارد شده باشد.
به آلمان رفتیم و نمونههایی را فرستادیم و دیدیم آلودگی نیست و پس از آن اجازه واردات دادیم.
حالا که به سالهای گذشته نگاه میکنید؟
خیلی صمیمانه کار میکردیم و در وظایفمان کسی دخالت نمیکرد. الان با اتحاد و برابری که بین سازمان نظام دامپزشکی و دامپزشکی است مشکلات برطرف شده است.
معتقد هستم برای حفظ سلامتی جامعه باید سازمان دامپزشکی به قوانین خود متعهد باشد و مسئولان باید از این سازمان بیشتر حمایت کنند.
چه آرزویی دارید؟
با توجه به آئین نامه نظارت، دامپزشکان و ناظران بهداشتی در کشتارگاهها بتوانند مسئولیت خود را به خوبی اجرا کنند. اگر میخواهیم گوشت و مواد غذایی سالم و بستهبندی شده به مردم بدهیم باید دامپزشک کارش را با جرأت انجام دهد. این آئین نامه سال 87-86 تصویب شد و معاون رئیسجمهور ابلاغ کرد و سازمان نظام دامپزشکی مجری است.

رؤسای سازمان دامپزشکی تاکنون - نفر سوم از راست : دکتر احمد اقتصاد
ارائه از کیاوش فرحی
پيشگفتار
رتيونيل يا ويتامين A نام آشنايي است كه به عنوان دارودر موارد مختلف از آن استفاده مي شود . امروزه مشتقات مختلف اين تركيب ترتيوئين ، ازو ترتينوئين و اتره تينات به عنوان دارو و درمان بيماريهاي مختلف مورد مصرف پيدا كرده اند كه همگي تحت نام رتينوئيدها (Retinoids) مورد بررسي قرار مي گيرند.
ويتامين A ماده اي است زرد كمرنگ ، محلول در چربي با حلالهاي چربي مي باشد و عمل آن مثل ديگر ويتامين هاي محلول در چربي كه فقط در حيوانات عالي ديده مي شود ،شركت مستقيم در تركيب و توليد آنزيمها است.
ويتامين A در بدن به اشكال مختلفي چون رتينول (فرم الكلي) ، رتينال (فرم آلدئيد) و رتينوئيك اسيد وجود دارد . اين ويتامين خواص زيادي چون عامل نمو ، خاصيت ضد عفوني ، ضد خشكي چشم و كراتينيزاسيون پوست بدن و غيره مي باشد
به نام خدا
یکی از درس های مهم وپایه رشته دامپزشکی درس آناتومی است که در رشته دامپزشکی در ۳ ترم به صورت پایه ـ مقایسه ای ۱و مقایسه ای ۲ ارایه و تدریس خواهد شد.
اولین بحث در آناتومی پایه استخوان شناسی یاoestology است.
کتف یا scapula
این استخوان از دو سطح خارجی و داخلی تشکیل شده است.
سطح خارجی lateral surface
{ acromion process } دارای زایده آکرومیون { خار کتف spine of scapula }
خار کتف سطح خارجی کتف را به دو حفره تقسیم کرده است .
حفره فوق خاری و تحت خاری supra spinnous and infra spinous fossa
سطح داخلی با یا حفره زیر کتفی medial surface
supra glenoid tubrcle ) (glenoid cavity ) and caracoid process )
نویسنده : بهران زمانی راد
تاریخ
دامپزشکی جزو اولین علوم تجربی است که انسان به پژوهش در مورد آن پرداخته است. اولین شواهد مربوط به وجود پزشک حیوانات به تمدنهای بابل و مصر در ۲۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح باز میگردد.
اهمیت دامپزشکی
دامپزشکی خط اول مبارزه با بیماریهایی بسیاری چون تب مالت(بروسلوزیس) و کیست هیداتیک است. اقدامات پیشگیری و کنترلی که با کمک دامپزشکی اتخاذ میشود ارزش اقتصادی قابل توجهی به خصوص در صنعت دام زنده دارد.
آموزش دامپزشکی
آموزش پایه دامپزشکی باید شامل دورههای آناتومی، بافت شناسی، فیزیولوژی، میکروبشناسی و آسیب شناسی باشد. موضوعات بالینی شامل حیطههای اصلی طب داخلی، جراحی، طب پیشگیری و کارآموزی بالینی میباشد. تکنیکهای به کار رفته در درمانهای دارویی و جراحی این رشته همان تکنینکهای به کار رفته در پزشکی میباشد. بسیاری از دامپزشکان در رشته خاصی همچون مراقبت از حیوانات کوچک( حیوانات خانگی) و یا دام تخصص دارند. تعداد کمی از دامپزشکان در زمینه درمان حیوانات وحشی (دامپزشک باغ وحش) تخصص دارند. در بسیاری از کشورها دامپزشکان باید دورهای دانشگاهی به مدت پنج تا هفت سال را طی کنند تا مدرک دامپرشکی (.D.V.M) را دریافت کنند.
وضعیت دامپزشکی در ایران
در سالهای اخیر دانشکدههای متعددی با ایجاد رشتههای تخصصی دامپزشکی به توسعه این رشته کمک فراوانی کردهاند. همچنین بخش خصوصی سرمایهگذاری مناسبی در زمینه امور درمانی به انجام رسانده است.از آن جمله میتوان به تاسیس بیمارستان دامپزشکی تهران به عنوان اولین بیمارستان حیوانات خانگی ایران در خیابان کامرانیه نامبرد .
در سال 1369 شمسي به دنبال تلاش براي اختصاص روزي به نام روز دامپزشكي دكتر حسن تاج بخش روز 14 مهر را به ياد (گوش روز) كه در ايران باستان روز مباركي بوده پيشنهاد كردند كه مورد موافقت همه قرار گرفته و تائيد شد.
|
رشته دامپزشکی در ذهن یک دانش آموز دبیرستان ابعاد بسیار محدود و معینی دارد، در بعضی موارد تصورات نادرست نیز ذهن دانش آموزان ما و بلکه عامه مردم را اشغال کرده است.
در حال حاضر رشته دامپزشکی با علوم تغذیه و علوم آزمایشگاهی ارتباط کاری خوبی پیدا نموده. وظیفه این رشته پیشگیری و درمان بیماریهای دامی و ریشه کنی و تامین بهداشت عمومی دام میباشد بخش جراحی در رشته دامپزشکی با همه جذابیتهایش دارای مشکلات و سختیهایی است که در بخش عکس میتوانید قسمتی از این سختیها را ببینید.
کنترل بهداشتی بیماریهای مشترک بین انسان و دام و کنترل بهداشتی و مواد غذایی که از دام بدست میآید از دیگر وظایف این رشته است. این رشته دوره مقطع کاردانی و دکترای حرفهای عرضه میگردد. فارغالتحصیلان دوره کاردانی به عنوان کاردان دامپزشک و تحت نظر دکتر دامپزشک در کلینیک یا مراکز تحقیقاتی مشغول به کار میشوند. طول دوره کاردانی 2 سال و طول دوره دکترای حرفهای حدود 6 سال است. دانشجویان این رشته باید ادامه کار در این رشته از توانایی جسمی و علاقمندی کافی برخوردار باشند تا بتوانند در شرایط مختلف آب و هوایی فعالیت کنند.
سطوح رشته
| ردیف | نام دانشگاه | کاردانی | کارشناسی | ارشد | دکترا |
| 1 | آزاد- بابل | * | * | ||
| 2 | آزاد- بجنورد | * | |||
| 3 | آزاد- بهبها ن | * | |||
| 4 | آزاد- بیرجند | * | |||
| 5 | آزاد- تبریز | * | * | ||
| 6 | آزاد- داراب | * | |||
| 7 | آزاد- رشت | * | |||
| 8 | آزاد- ساوه | * | |||
| 9 | آزاد- سراب | * | |||
| 10 | آزاد- سنندج | * | * | * | |
| 11 | آزاد- شبستر | * | |||
| 12 | آزاد- شهر بابک | * | |||
| 13 | آزاد- شهرکرد | * | * | ||
| 14 | آزاد- فلاورجان | * | |||
| 15 | آزاد- فیروزآباد | * | |||
| 16 | آزاد- گرمسار | * | |||
| 17 | آزاد- گناباد | * | |||
| 18 | آزاد- لارستان | * | |||
| 19 | آزاد- مهاباد | * | |||
| 20 | آزاد- نوشهر و چالوس | * | |||
| 21 | آزاد- کازرون | * | |||
| 22 | آزاد- کرج | * | * | ||
| 23 | آزاد- کرمانشاه | * | |||
| 24 | آزاد- یاسوج | * | |||
| 25 | آزاد-ابهر | * | |||
| 26 | آزاد-ارومیه | * | |||
| 27 | آزاد-اقلید | * | |||
| 28 | آزاد-بروجرد | * | |||
| 29 | آزاد-زاهدان | * | |||
| 30 | ارومیه | * | |||
| 31 | تهران | * | |||
| 32 | شیراز | * |
درسهای رشته
| ردیف | نام درس | ردیف | نام درس | ||
| 1 | آسیبشناسی اختصاصی | 2 | آسیبشناسی عمومی | ||
| 3 | آمار حیاتی | 4 | اصول اصلاح نژاد دام | ||
| 5 | اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام | 6 | اصول تغذیه دام | ||
| 7 | اصول جراحی و هوشبردی | 8 | اصول معاینه دام | ||
| 9 | اصول همهگیر شناسی | 10 | اصول کالبدگشایی و نمونهبرداری | ||
| 11 | انگلشناسی و بیماریهای انگلی 1 | 12 | انگلشناسی و بیماریهای انگلی 2 | ||
| 13 | انگلشناسی و بیماریهای انگلی 3 | 14 | انگلشناسی و بیماریهای انگلی 4 | ||
| 15 | ایمنیشناسی و سرم شناسی | 16 | بافت شناسی 1 و 2 | ||
| 17 | باکتری شناسی اختصاصی و بیماریهای باکتریایی | 18 | باکتریشناسی عمومی | ||
| 19 | بهداشت و بازرسی گوشت | 20 | بهداشت و پرورش دام | ||
| 21 | بهداشت و پرورش طیور | 22 | بهداشت و صنایع شیر | ||
| 23 | بیماریهای اندامهای حرکتی | 24 | بیماریهای تولید مثل دام | ||
| 25 | بیماریهای داخلی دامهای بزرگ | 26 | بیماریهای داخلی دامهای کوچک | ||
| 27 | بیماریهای طیور | 28 | بیماریهای ماهی | ||
| 29 | بیماریهای متابولیک دام | 30 | بیماریهای مشترک انسان و دام | ||
| 31 | بیوشیمی 1 و 2 | 32 | پایاننامه | ||
| 33 | پرورش و بیماریهای زنبور عسل | 34 | تاریخچه و قوانین دامپزشکی | ||
| 35 | تغذیه اختصاصی دام | 36 | تغذیه اختصاصی طیور | ||
| 37 | تکثیر و پرورش ماهی | 38 | جانورشناسی عمومی | ||
| 39 | جراحی عمومی دامهای بزرگ | 40 | جراحی عمومی دامهای کوچک | ||
| 41 | جنینشناسی | 42 | رادیولوژی دامپزشکی | ||
| 43 | زبان تخصصی 1 و 2 | 44 | ژنتیک حیوانی | ||
| 45 | سمشناسی | 46 | صنایع مواد غذایی با منشاء دامی | ||
| 47 | عملیات دارمانگاهی مامایی | 48 | عملیات در بخش جراحی | ||
| 49 | عملیات درمانگاهی دامهای بزرگ | 50 | عملیات درمانگاهی دامهای کوچک | ||
| 51 | عملیات درمانگاهی طیور | 52 | فارماکولوژی 1 | ||
| 53 | فارماکولوژی 2 | 54 | فیزیولوژی 1 و 2 | ||
| 55 | فیزیک پزشکی | 56 | قارچشناسی و بیماریهای قارچی | ||
| 57 | مامایی دامپزشکی | 58 | ماهیشناسی عمومی | ||
| 59 | مسمومیتهای دام | 60 | ویروسشناسی و بیماریهای ویروسی | ||
| 61 | کارآموزی 1 و 2 | 62 | کارورزی آمزایشگاه مرکز تشخیص | ||
| 63 | کارورزی بیماریهای طیور 1 و 2 | 64 | کارورزی جراحی دامهای بزرگ 1 و 2 | ||
| 65 | کارورزی جراحی دامهای کوچک 1 و 2 | 66 | کارورزی داخلی دامهای بزرگ 1 و 2 | ||
| 67 | کارورزی مامایی 1 و 2 | 68 | کالبدشناسی پایه | ||
| 69 | کالدشناسی مقایسهای 1 و 2 | 70 | کلینیکال پاتولوژی | ||
| 71 | کنترل کیفی و بهداشت مواد غذایی | ||||
صنعت و بازارکار
|
- انجام امور درمانی با تأسیس کلینیک و یا بیمارستان دامپزشکی و اشتغال به امور درمانی در بخشهای مختلف نظیر طیور، آبزیان، دامهای بزرگ (شامل جراحی، مامائی، داخلی)، دامهای کوچک و. . . .
- دریافت مجوز و تأسیس داروخانه دامپزشکی.
- عضویت در هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات و مراکز آموزشی عالی.
- فعالیت در انستیتو تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی واقع در حصارک کرج و یا انستیتو پاستور به عنوان مراکز تحقیقات کشور. در حال حاضر مؤسسه رازی با بیش از نیم قرن تجربه مرهون تلاش مستمر دامپزشکان است، که در آنها انواع واکسنهای مصرفی انسان و دام تولید میگردد که عمدتاً جهت کنترل بیماریهای مشترک انسان و دام نظیر بیماریهای کزاز، دیفتری و همچنین بیماریهایی چون سرخک، فلج اطفال و. . . بکار میروند. همچنین ساخت انواع واکسنهای موردی دامپزشکی و نیز تحقیق در زمینه اپیدمیولوژی و شیوع بیماریهای مختلف در کشور، در این مؤسسه انجام میشود تا از ورود بیماریهای مختلف به داخل کشور جلوگیری شود و درصورت بروز بیماری جدید، سریعاً تحت کنترل در آمده، ریشهکنی امکان پذیر گردد.
- تأسیس آزمایشگاه تشخیص طبی دامپزشکی.
- فعالیت در مرکز دولتی نظیر وزارت جهاد، سازمان دامپزشکی کشور و. . . بهعنوان مسئولین امور اجرائی.
- تأسیس مراکز مشاوره و مجتمعهای دامداری و طیور و. . . .
- فعالیت در مجتمعهای کشت و صنعت بهعنوان دامپزشک مجتمعهای مربوط که دارای تعداد زیادی دام اعم از گاو یا گوسفند هستند و نقش تولید شیر و گوشت را بهصورت دامداریهای صنعتی دارا هستند.
- فعالیت در مجتمعهای مرغداری اعم از پرورش طیورگوشتی، پرورش طیور تخم گذاری جهت تولید تخممرغ، مرکز تولید جوجه یکروزه و جوجهکشی و. . . .
- فعالیت در کارخانجات تولید مواد غذائی با منشأ دامی نظیر تولید سوسیس، کالباس، کنسروسازی، لبنیات مثل شیر و پنیر و. . . .
- فعالیت درکارخانجات خوراک دام که تولید خوراک دام و طیور را به عهده دارند، تنظیم جیره غذائی و کنترل کیفی محصولات مربوطه.
- فعالیت در امور شیلات و آبزیان و مجتمعهای تکثیر و پرورش آبزیان نظیر ماهیهای سردآبی و گرمآبی.
- فعالیت در مجتمعهای پانسیون اسب و اشتغال به امور مدیریت و درمان اسب داریها، مجتمعهای اسب سواری و تنظیم جیره غذائی و نظارت بر روشهای پیشگیری بیماریها در اسبداری.
- فعالیت تولیدی خصوصی نظیر تأسیس دامداری و مرغداری و. . . .
دیباچه: امروزه در دنیا علیرغم پیشرفتهایی که در زمینههای مختلف صورت گرفته است، هنوز هم مسأله غذا از نظر اجتماعی و اقتصادی در درجه اول اهمیت قرار دارد و به عنوان یک مسأله استراتژیک مطرح است. به طوری که موقعیت یک کشور را با سطح و نوع غذای مردم آن کشور محک میزنند. بدون شک در میان مواد غذایی آنچه بسیار اهمیت دارد و جزولاینفک مواد غذایی روزانه است، پروتئین حیوانی است که از طریق دام تهیه میشود.از همینجا میتوان به اهمیت دانش دامپزشکی پی ببرد زیرا دامپزشکی علم شناخت بیماریهای دامی اعم از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان یا بیماریهای خاص دام، پیشگیری از بیماریها، معالجه بیماریها و همچنین علم تغذیه انسان و دام است.
در نشریه سازمان بهداشت جهانی آمده است "هدف نهایی دامپزشکی درمان حیوانات نیست بلکه دقیقاً تأمین مواد غذایی و بهداشت انسان میباشد." چرا که با واکسیناسیون دامها میتوان از مرگ و میر آنها جلوگیری کرد و بر میزان فرآوردههای دامی افزود و در نتیجه مواد پروتئینی لازم را برای جیره غذایی انسانی تأمین نمود. موادی که مقاومت انسانها بخصوص کودکان را در مقابل کلیه بیماریها، افزایش میدهد و نهتنها باعث کاهش قابل ملاحظه هزینههای درمانی میشود، بلکه جامعهای سالم و فعال بوجود خواهد آورد.
تواناییهای لازم :
یک دامپزشک باید به زیستشناسی علاقهمند بوده، به زبان انگلیسی تسلط داشته و قدرت تجزیه و تحلیل بالایی داشته باشد. چون بیمار او نمیتواند درد خود را بیان کند و دامپزشک باید خود موفق به شناخت بیماری گردد. بدون شک دانشجوی این رشته باید از سلامت جسمانی نیز برخوردار باشد اما قدرت بدنی در همه بخشهای دامپزشکی مطرح نیست.
موقعیت شغلی در ایران :
فارغالتحصیلان دامپزشکی میتوانند در مراکز مختلفی از جمله سازمان دامپزشکی، مؤسسه تحقیقات و تولید واکسن رازی ، شرکتهای تولید دارو و فرآوردههای دامی، شرکتهای تولید مواد غذایی با فرآوردههای دامی، واحدهای دامپروری دولتی و خصوصی و آزمایشگاههای تشخیص بیماریهای دامی و بیماریهای انسانی فعالیت کنند یا خود بری معالجه حیوانات اهلی کلینیک دامپزشکی تأسیس کنند. گفتنی است که در اکثر کشورها از جمله کشور ما، دامپزشکان در تحقیقات پایه پزشکی نقش مهمی دارند برای مثال دکتر "جی ـ بانگ" عامل تب مالت انسان و سقط جنین دامها را کشف کرد. این توانایی از آنجا نشأت میگیرد که از یک طرف کار بادام محدودیت کار با انسان را ندارد؛ یعنی میشود بر روی تعداد زیادی از حیوانات با وجود احتمال بیماری یا مرگ آزمایش نمود و از سوی دیگر یک دامپزشک دید وسیعتری درباره حیوانات دارد و میتواند به روی حیوانات مختلف تحقیق کند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس پایه:
فیزیک پزشکی، بیوشیمی، فیزیولوژی، ژنتیک حیوانی، جانورشناسی عمومی، آمار حیاتی.
دروس اصلی:
اصول همهگیرشناسی، اصول تغذیه دام، تغذیه اختصاصی دام، تغذیه اختصاصی طیور، آسیبشناسی عمومی، آسیبشناسی اختصاصی، باکتریشناسی عمومی، باکتریشناسی اختصاصی و بیماریهای باکتریایی، کالبدشناسی پایه، کالبدشناسی مقایسهای، انگلشناسی و بیماریهای انگلی، قارچشناسی و بیماریهای قارچی، ویروسشناسی و بیماریهای ویروسی، ایمنشناسی و سرمشناسی، سمشناسی، فارماکولوژی، ماهیشناسی عمومی، جنینشناسی نظری، اصول انتخاب و تلقیح مصنوعی دام، بهداشت و پرورش دام، بهداشت و پرورش طیور، تکثیر و پرورش ماهی، پرورش و بیماریهای زنبور عسل، اصول اصلاحنژاد دام، اصول هوشبری نظری، اصول کالبدگشایی و نمونهبرداری، اصول معاینه دام.
دروس تخصصی:
بیماریهای اندامهای حرکتی، بیماریهای متابولیک دام ، بیماریهای درونی دامهای بزرگ ، بیماریهای درونی دامهای کوچک ، بیماریهای تولیدمثل دام، بیماریهای طیور، بیماریهای ماهی، بیماریهای مشترک انسان و دام، رادیولوژی دامپزشکی، جراحی عمومی دامهای بزرگ، جراحی عمومی دامهای کوچک، مسمومیتهای دام، مامایی دامپزشکی، کلینیکال پاتولوژی، بهداشت و صنایع شیر، کنترل کیفی و بهداشتی مواد غذایی، صنایع مواد غذایی با
منشاء دامی نظری، زبان تخصصی.
دروس بالینی:
عملیات درمانگاهی دامهای بزرگ، عملیات درمانگاهی دامهای کوچک، عملیات درمانگاهی مامایی، عملیات درمانگاهی طیور، کارآموزی
دانشجویان این دوره علاوه بر مطالعه ی درس های عمومی،پایه،اصلی و تخصصی،مدتی از زمان تحصیل خود را به کارورزی در بیمارستان ها و درمانگاه های دامپزشکی وابسته به دانشکده های دامپزشکی و همچنین به کارآموزی در درمانگاه ها،کشتارگاه ها و آزمایشگاه های تحقیقاتی و مراکز دامپزشکی استان،شهرستان،بخش،دهستان،روستا ها و مناطق دام داری،اعم از دامداری های صنعتی و سنتی مشغولند.
دانشجویان در طی این دوره حدود دویست و بیست واحد درسی خواهند داشت و به طور کلی تحصیل در این رشته نیاز به علاقه ی مبرم و تلاش پی گیر دارد و دانشجویان این رشته اطلاعات وسیعی را در زمینه ی دام های بزرگ(اسب و گاو و گوسفند و...)،آبزیان،طیور،زنبور عسل، حیوانات دست آموز خانگی و حیوانات وحشی(دام های کوچک)کسب می کنند که مشتمل بر حالت های طبیعی و جنبه های بیماری آن هاست.
دانشجویان علاوه بر این امر باید مهارت و توانایی لازم را در انجام تکنیک های جراحی و مامایی و روش های تشخیص به دست آورند و به طور کلی حدود چهار هزار ساعت آموزش کلاسیک و آزمایشگاه و بالینی برای دانشجویان این رشته در نظر گرفته شده است.
دانشجویان رشته دامپزشکی برای پایان دوره ی تحصیلات خود موظف به ارائه ی پایان نامه ی دکترا(شش واحد)است که زمان آن پس از اتمام حداقل صد و شصت واحد درسی است.
در حال حاضر دانشکده های متعدد دامپزشکی که دارای مقطع دکترا در کشور هستند چند دانشکده ی متعلق به وزارت فرهنگ و آموزش عالی است(دانشکده های دامپزشکی تهران-شیراز-کرمان-اهواز-ارومیه-مشهد و شهرکرد)و چند دانشکده نیز متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی است(سنندج -کرج-گرمسار-تبریز-ارومیه-شهرکرد و کازرون-بابل)
امروز به علت گستردگی علم دامپزشکی یک فارغ التحصیل این رشته پس از فارغ التحصیل شدن یا هنگام ورود به بازار کار باید همواره از آخرین اطلاعات علمی دامپزشکی از طریق طریق نشریات تخصصی و حرفه ای و شرکت در سمینارها و کنگره های مختلف مطلع باشد و خود را از لحاظ علمی و تکنیک های تشخیصی و درمانی در حد قابل قبولی حفظ کند
نوشته شده توسط کیاوش فرحی

باتشکر کیاوش فرحی
ـ برخي از دانشمندان معتقدند كه زمان پيدايش نباتات و حيوانات در زمين، حدود يك ميليارد و چهارصد ميليون سال پيش است. دوران زندگي بشر به دو مرحله يكي عهد ابتدايي و ديگري عهد حجر تقسيم ميشوند. بشر در عهد ابتدايي هيچگونه صنايعي نداشته و تنها از نظر قوه عقل از حيوان برتر بوده است. عصر حجر به سه دوره آغاز سنگي ـ پارينه سنگي يا ميانه سنگي و نوسنگي يا سنگ جديد تقسيم ميگردد. اهلي كردن حيوانات كه با اهلي كردن سگ آغاز شده است در دوران نوسنگي يعني 15000سال قبل از ميلاد پيشرفت كرد. انسان در اين عصر به اهلي كردن و پرورش گلههاي بزرگ گوسفند، بز، خوك، گاو، كبوتر، غاز و اردك پرداخت. اهلي كردن حيوانات ظاهراً از آسيا آغاز شد.
در عصر نوسنگي انقلاب بزرگي ايجاد شد و آن اينكه انسان در اين عصر از شكارگري به مرحله كشاورزي وارد شد و از خيش چوبي استفاده كرد. در بدو ورود به مرحله كشاورزي انسان به طور كامل به كشاورزي نميپرداخت، مردان به شكار ادامه ميدادند و احتمالاً زنان به گردآوري تخم گياهان وحشي و كشت با دست، يا با وسيله سنگي و چوبي ميپرداختند تا سرانجام مردان با استفاده از گاو و خيش وارد مرحله اصلي شدند.
نخستين آموزنده پزشكي و دامپزشكي به انسان حيوانات بودهاند، چنانكه از محمد ذكرياي رازي آوردهاند: اگر جوجه پرستو يرقان بگيرد پرستو سنگ يرقان را آورده و در لانهاش ميگذارد و جوجهها بدين وسيله درمان ميشوند مردم از اين امر استفاده نموده به جوجه پرستوها زعفران ميمالند تا پرستو تصور كند جوجههايش يرقان گرفتهاند و سنگ يرقان بياورد و بدين ترتيب سنگ يرقان به دست انسانها ميرسد.
ابن ابي اصيبه ميگويد: اگر عقاب ماده گرفتار سختي تخمگذاري شود عقاب نر سنگي به نام قلقل را آورده و در لانه ميگذارد كه اين سنگ به سنگ عقاب مرسوم بوده و از درون خود صدا ميدهد و سبب آساني تخمگذاري ميشود به همين دليل مردم اين سنگ را در كنار زائو قرار ميدادند.
اولين مدرك دامپزشكي كه مربوط به هزاره سوم قبل از ميلاد و نوشتهاي به خط هيروگليف بر روي پاپيروس از مقابر مصري به دست آمده است در مورد بيماريهاي چهار پايان توضيح داده است.
حدود 2500 سال قبل از ميلاد تشكيلات اداري منظمي در نواحي سومر و عيلام وجود داشته كه نشان ميدهد دامپزشك به عنوان يك شخصيت تخصصي به جراحي حيوانات به خصوص درمان شكستگي ميپرداخته است.
معلم اول ارسطو نيز به گواه تاريخ به دامپزشكي نيز ميپرداخته است و در زمينه در رفتگي مفاصل، هيدروپيزي گاو و صرع بز و گوسفند مطالبي آورده است. كزاز، مشمشه حاد، اختلالات ريوي، ذاتالريه، نقرس، جذام و اسهال بيماريهاي بوده كه ارسطو در مكتوبات خود آورده است. همچنين خونبندي با آتش، درمان زخمها به وسيله داغي، فتيلهگذاري، اخته كردن، بخيه كردن، درمان فتق نافي، فيستول مقعدي و مهبلي و حتي برداشت تخمدان ماده خوك و شتر با شكاف دادن ناحيه زهار از جمله مواردي است كه ارسطو به آن اشاره داشته است.
در زمان ساسانيان، پادشاهان نيز به كار دامپزشكي علاقه نشان ميدادند به طوري كه هرمز پسر شاپور دامپزشك بزرگي بود و در شناخت بيماريها و درمان آن به دانش دامپزشكي تسلط كامل داشت. بهرام برادر هرمز نيز چهارمين پادشاه ساساني بود كه به حرفه دامپزشكي عشق ميورزيد.
علت نامگذاري 14 مهر بنام روز ملي دامپزشكي:
در فرهنگ اوستائي و پهلوي، هر يك از سي روز ماه نام يكي از فرشتگان است. روز چهاردهم ماه را جوش يا گوش و گاهي هم حوس گويند. گوش از گائوس اوستائي به معناي گاو، ريشه ميگيرد.
ابوريحان بيروني در آثار الباقيه نيز از گوش روز ياد ميكند و در مورد احكام رويت مار در روزهاي ماه ذكر ميكند كه اگر در روز چهاردهم ماه كسي مار ببيند رزقش تنها از چهارپايان است. در اين روز گويا دعاي مخصوص درواسپا را ميخواندند و سلامت حيوانات را آرزو ميكردند.
مسئله گوشت روز در فرهنگ اسلامي نيز آورده شده است. ملامحسن فيض كاشاني (1007 ـ 1091 ه.ق) رسالهاي در نقل روايت معليبنخنيس از حضرت صادق (ع) راجع به نوروز و سي روز ماه پارسيان تأليف كرده است. در مورد روز چهاردهم ماه حوس يا گوش گفته شده: چهاردهم حوس، نام فرشتهايست موكل بر آدميان و چهارپايان. فارسيان ميگويند روزي سبك است و ما ميگوئيم روز خوبي است براي هرچه خواهند و ديدن شرفا و علما براي حاجت خواستن در اين روز خوبست و هركس در اين روز بيمار شود به زودي شفا يابد انشاءاله
ـ در سال 1369 شمسي به دنبال پيگيري و تلاش دامپزشكان براي اختصاص روزي از روزهاي سال در تقويم رسمي كشور به نام روز دامپزشكي، جناب آقاي دكتر حسن تاجبخش استاد ممتاز دانشگاه تهران و چهره ماندگار دامپزشكي و مؤلف كتابهاي تاريخ دامپزشكي و پزشكي ايران ماه مهر را به عنوان ماهي شايسته به خاطر آغاز سال تحصيلي و روز چهاردهم را به ياد گوش روز كه در ايران باستان روز مباركي بود و در منابع اسلامي هم آمده است پيشنهاد و مطرح نبودند و از طريق مجار ذيربط چهاردهم مهرماه به عنوان روز دامپزشكي معين شد.
در اين روز در تمامي استانها به همت ادارات كل دامپزشكي و نظام دامپزشكي، گردهمائيهايي با هدف همدلي، همزباني و همپيماني دامپزشكان و ساير ردههاي دامپزشكي در عرصههاي مختلف اجرائي، آموزشي و تحقيقاتي صرف نظر از جايگاههاي دولتي و غيردولتي آنان و از طرفي آشنايي بيشتر جامعه به ويژه مسئولين با وظايف و مسئوليتهاي كليدي و اثربخش اين قشر در بهداشت و سلامت دام و فرآوردههاي دامي، سلامت غذا و امنيت غذايي و در نهايت بهداشت همگاني برگزار ميگردد.
| Design By : Pars Skin |



